Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18
Devanagari script
प्रेंखत्पताकानिकरं मणिमाणिक्यमालितम् । कृष्णागुरुमहाधूप बहुलामोदमोदितम्
Transliteration
preṃkhatpatākānikaraṃ maṇimāṇikyamālitam | kṛṣṇāgurumahādhūpa bahulāmodamoditam
Translation
旗の群れは揺れ動き、宝玉と貴石の花鬘に飾られる。黒き沈香の大いなる薫香の濃き香りに、心は歓び満ちる。
Word by Word
प्रेंखत्swaying, fluttering
प्रेंखत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेङ्ख्/प्रेंख् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
पताकाbanner, flag
पताका:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootपताका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (banner/flag); समासाङ्ग
निकरम्multitude, cluster
निकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—प्रेंखत्-पताका-निकर (तत्पुरुषः: ‘a mass of fluttering banners’)
मणिgem
मणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (gem); समासाङ्ग (पूर्वपद)
माणिक्यgems and rubies
माणिक्य:
Instrument/Means (Karana/करण)
TypeNoun
Rootमाणिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (ruby/jewel); समासः—मणि-माणिक्य (समाहार-द्वन्द्वः: ‘gems and rubies’)
मालितम्garlanded, adorned
मालितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमाल्/माल्य (प्रातिपदिक) / मालय् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘माल्येन युक्तम्/मालाभिः भूषितम्’
कृष्णागुरुblack agaru (aloeswood)
कृष्णागुरु:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootकृष्ण + अगुरु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासः—कृष्ण-अगुरु (कर्मधारयः: ‘dark/black agaru’)
महाधूपgreat incense
महाधूप:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootमहा + धूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासः—महा-धूप (कर्मधारयः: ‘great incense’)
बहुलabundant
बहुल:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
आमोदfragrance
आमोद:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootआमोद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (fragrance/joy); समासाङ्ग
मोदितम्delighted, perfumed
मोदितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कृष्णागुरु-महाधूप-बहुल-आमोद-मोदित (तत्पुरुषः: ‘gladdened/filled with abundant fragrance of black-aguru great incense’)
Speaker
Pūrṇabhadra (within Skanda’s narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Avimukta-Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A grand courtyard with swaying clusters of banners; gem-garlands drape pillars and doorways; thick, sweet smoke of black agaru incense curls through the air, making the whole place joyous.
Characters & Entities
P
PūrṇabhadraFAQs
Even refined pleasures—beauty, scent, and luxury—cannot replace deeper auspicious fulfilment grounded in dharma.
None directly; the larger Kāśīkhaṇḍa context is Kāśī’s sacred narrative.
None.