Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64
Devanagari script
संति तीर्थान्यनेकानि बहून्यायतनानि च । अधि त्रिलोकिनो काश्याः कलामर्हंति षोडशीम्
Transliteration
saṃti tīrthānyanekāni bahūnyāyatanāni ca | adhi trilokino kāśyāḥ kalāmarhaṃti ṣoḍaśīm
Translation
聖なるティールタは数多く、霊廟もまた多い。されど三界に崇められるカーシーに比すれば、その功徳の量は十六分の一にしか及ばない。
Word by Word
सन्तिthere are
सन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तीर्थानिsacred places
तीर्थानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अनेकानिmany
अनेकानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (तीर्थाणाम्)
बहूनिmany
बहूनि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (आयतनानाम्)
आयतनानिabodes/shrines
आयतनानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
अधिmoreover / beyond
अधि:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअधि (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formअव्यय (preposition/adverb) अर्थः—'अधिकम्/उपरि' (more/over and above)
त्रिलोकिनः(people) of the three worlds
त्रिलोकिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि + लोकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (त्रिषु लोकेषु वर्तन्ते)
काश्याःof Kāśī
काश्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कलाम्a portion/part (kalā)
कलाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अर्हन्तिare worthy of / deserve
अर्हन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
षोडशीम्sixteenth
षोडशीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootषोडशिन्/षोडशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कलाम्)
Speaker
Skanda (to Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: null
Visual Art Cues
Scene: A symbolic scale: numerous tīrthas and shrines appear as small lamps, while Kāśī shines as a great sun—measuring them as only a sixteenth in comparison.
Characters & Entities
K
KāśīT
TīrthaĀ
ĀyatanaT
Trailokya (three worlds)FAQs
The Purāṇa ranks sacred places to emphasize Kāśī’s unsurpassed merit and salvific power.
Kāśī (Vārāṇasī) is directly praised as superior to other tīrthas and āyatanas.
No specific ritual is prescribed; the verse provides a comparative māhātmya (greatness) statement.