Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32
Devanagari script
येन पुण्येन ते प्राप्तं राज्यं प्राज्यमकंटकम् । तत्पुण्यशेषतोभूयाद्विश्वनाथे मतिस्तव
Transliteration
yena puṇyena te prāptaṃ rājyaṃ prājyamakaṃṭakam | tatpuṇyaśeṣatobhūyādviśvanāthe matistava
Translation
いかなる功徳によって汝は棘（障り）なき広大な王国を得たのか。その功徳の余徳により、ヴィシュヴァナータへの汝の信と志が、さらにいよいよ増大せんことを。
Word by Word
येनby which
येन:
Karaṇa/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular); सम्बन्धे ‘येन पुण्येन’
पुण्येनby merit
पुण्येन:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular)
तेyour
ते:
Sambandha
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (genitive singular)
प्राप्तम्obtained
प्राप्तम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त; क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma/Viśaya (Object/thing obtained)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (nom./acc. singular)
प्राज्यम्vast, extensive
प्राज्यम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootप्राज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अकण्टकम्free of thorns/obstacles
अकण्टकम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + कण्टक (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive singular) समासपूर्वपद (‘तत्-पुण्य...’)
पुण्यशेषतःfrom the remainder of that merit
पुण्यशेषतः:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + शेष (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय; अव्ययीभावार्थ)
Formअव्ययीभावसमासः; ‘शेषतः’ इति तसिलन्त-अव्यय (ablatival adverb)
भूयात्may there be
भूयात्:
Kriya
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
विश्वनाथेin/for Viśvanātha
विश्वनाथे:
Adhikaraṇa (Locus)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular)
मतिःmind, devotion, inclination
मतिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)
तवof you, your
तव:
Sambandha
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (genitive singular)
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Viśvanātha (Kāśī)
Type: temple
Visual Art Cues
Scene: A prosperous king surveys a peaceful realm, yet his gaze turns toward the Viśvanātha temple; a subtle thread of light links crown to liṅga, symbolizing puṇya-śeṣa transforming into devotion.
Characters & Entities
V
ViśvanāthaK
Kāśī (Vārāṇasī)R
Rājya (kingdom)FAQs
Worldly success gained by merit should culminate in intensified devotion to Viśvanātha.
Kāśī, through Viśvanātha (Śiva as Lord of the Universe in Vārāṇasī).
No explicit ritual; it emphasizes directing the mind (mati) toward Viśvanātha.