Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25
Devanagari script
विजितानेकसमरः श्रीसंतर्पितमार्गणः । अनेकगुणसंपूर्णः पूर्णचंद्रनिभद्युतिः
Transliteration
vijitānekasamaraḥ śrīsaṃtarpitamārgaṇaḥ | anekaguṇasaṃpūrṇaḥ pūrṇacaṃdranibhadyutiḥ
Translation
数多の戦に勝ち、弓兵たちを喜ばせて厚く賞した。多くの徳を具え、満月のごとき光輝を放っていた。
Word by Word
विजितhaving conquered
विजित:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) + वि (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; (समासाङ्ग)
अनेकसमरः(one of) many battles
अनेकसमरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनेक + समर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विजितानेकसमरःhe who has won many battles
विजितानेकसमरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविजित + अनेकसमर (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘येन अनेकसमराः विजिताः सः’
श्रीfortune, splendor
श्री:
Visheshana (Qualifier/attribute)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन; (समासाङ्ग)
संतर्पितsatisfied, well-provided
संतर्पित:
Visheshana
TypeAdjective
Rootतृप् (धातु) + सम् (उपसर्ग) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; (समासाङ्ग)
मार्गणःarcher
मार्गणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रीसंतर्पितमार्गणःan archer enriched by prosperity
श्रीसंतर्पितमार्गणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + संतर्पित + मार्गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (श्रिया संतर्पितः मार्गणः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनेकगुणसंपूर्णःfull of many virtues
अनेकगुणसंपूर्णः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक + गुण + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अनेकैः गुणैः संपूर्णः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पूर्णचंद्रनिभद्युतिःwhose radiance is like the full moon
पूर्णचंद्रनिभद्युतिः:
Visheshana (Predicate nominal/विशेषण)
TypeNoun
Rootपूर्ण + चन्द्र + निभ + द्युति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पूर्णचन्द्रनिभा द्युतिः यस्य); बहुव्रीह्यर्थे गुणवाचक-नाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)
Skanda Dialogue
Listener: Dvija addressed in the narrative frame
Visual Art Cues
Scene: The king returns victorious; archers stand honored with gifts; the king’s face and aura glow like a full moon, suggesting calm authority amid martial success.
Characters & Entities
V
Vṛddhakāla (implied)FAQs
Royal power is idealized when joined to virtue, generosity, and responsible care for one’s protectors and subjects.
Kāśī (Vārāṇasī), as the dharmic backdrop for exemplary kings.
None; the emphasis is on character and righteous kingship rather than a specific rite.