Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

Devanagari script

नेह क्रोधो न मात्सर्यं लोभः कामोऽधृतिर्भयम् । हिंसा कुटिलता गर्वो निंदासूयाऽशुचिः क्वचित्

Transliteration

neha krodho na mātsaryaṃ lobhaḥ kāmo'dhṛtirbhayam | hiṃsā kuṭilatā garvo niṃdāsūyā'śuciḥ kvacit

Translation

ここには怒りも嫉みもなく、貪りも欲もなく、気弱さも恐れもない。さらに暴力、狡さ、驕り、誹り、悪意、不浄も、いかなる時も存在しない。

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• क्रोधः: anger
• क्रोधः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• न: nor
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• मात्सर्यम्: envy
• मात्सर्यम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: मात्सर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• लोभः: greed
• लोभः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: लोभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• कामः: desire
• कामः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• अधृतिः: lack of steadiness
• अधृतिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अधृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• हिंसा: violence
• हिंसा: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: हिंसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• कुटिलता: crookedness
• कुटिलता: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: कुटिलता (प्रातिपदिक; कुटिल + ता)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भाववाचक

• गर्वः: pride
• गर्वः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: गर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• निन्दा: censure
• निन्दा: Samasa-member
• Type: Noun
• Root: निन्दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासपूर्वपद

• असूया: jealousy/malice
• असूया: Samasa-member
• Type: Noun
• Root: असूया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासपूर्वपद

• अशुचिः: impurity
• अशुचिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अशुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• क्वचित्: ever, anywhere
• क्वचित्: Adhikarana (Circumstance)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: काल/देशवाचक-अव्यय (adverb: at any time/anywhere)

Speaker

Brahmā (context continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya frame)

Visual Art Cues

Scene: A tranquil Kāśī panorama with devotees moving calmly—no quarrel, no harshness—symbolized by subdued gestures, open palms, and harmonious community life near ghats and temples.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A truly sacred domain is marked by the dissolution of inner vices; purity is both moral and spiritual.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is implicitly praised as a realm of exceptional sanctity where such faults do not prevail.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a mahātmya-style description of the sanctified environment and its ethical atmosphere.