Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

Devanagari script

यः स्तोष्यत्यनया स्तुत्या श्रद्धावान्प्रत्यहं शुचिः । मां वा हरं वा विष्णुं वा तस्य तुष्टाः सदा वयम्

Transliteration

yaḥ stoṣyatyanayā stutyā śraddhāvānpratyahaṃ śuciḥ | māṃ vā haraṃ vā viṣṇuṃ vā tasya tuṣṭāḥ sadā vayam

Translation

清らかで信心ある者が、日々この讃歌をもって讃えるなら—我に向けても、ハラ（シヴァ）に向けても、ヴィシュヌに向けても—われらは常にその者を喜び受け入れる。

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Relative subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• स्तोष्यति: will praise
• स्तोष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन

• अनया: with this
• अनया: Karana (Instrument/means)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to स्तुत्या)

• स्तुत्या: praise/hymn
• स्तुत्या: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: स्तुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रद्धावान्: faithful
• श्रद्धावान्: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धावत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to यः)

• प्रत्यहम्: daily
• प्रत्यहम्: Sambandha (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + अहन् (अव्ययीभाव-समास)
• Form: अव्ययीभावसमास; कालवाचक-अव्यय (adverb: every day)

• शुचिः: pure
• शुचिः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to यः)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)

• हरम्: Hara (Śiva)
• हरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

• तुष्टाः: pleased
• तुष्टाः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (to वयम्)

• सदा: always
• सदा: Sambandha (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: always)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devas (primary), and by extension pilgrims/hearers of Kāśī-khaṇḍa

Visual Art Cues

Scene: Brahmā declares the fruit of daily recitation: a devotee, clean and faithful, praising Brahmā/Śiva/Viṣṇu is always favored; the three deities appear as a harmonious triad blessing the reciter.

Characters & Entities

• Brahmā
• Hara (Śiva)
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady daily devotion with faith and purity pleases the Divine, beyond sectarian division among Brahmā, Śiva, and Viṣṇu.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to Kāśī-khaṇḍa’s devotional instruction; it emphasizes practice (daily stuti) rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daily recitation of this hymn (pratyahaṃ stuti), performed with śraddhā (faith) and śauca (purity).