Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64

Devanagari script

एवं बहुतिथे काले गते तस्याग्रजन्मनः । भार्या शुचिष्मती नाम कामपत्नी वसुव्रता

Transliteration

evaṃ bahutithe kāle gate tasyāgrajanmanaḥ | bhāryā śuciṣmatī nāma kāmapatnī vasuvratā

Translation

かくして多くの日がその長子の生に過ぎゆくうち、妻はシュチシュマティー（Śuciṣmatī）と名づけられ、夫に尽くし、徳ある誓戒に堅く住して、そのように暮らしていた。

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/रीति-वाचक (adverb of manner)

• बहुतिथे: after many days
• बहुतिथे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: बहु-तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी); एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (बहूनां तिथीनाम्)

• काले: in time
• काले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th); एकवचन

• गते: when (time) had passed
• गते: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + गत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; लोकेटिव्-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी); एकवचन

• अग्रजन्मनः: of (his) former birth
• अग्रजन्मनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अग्र-जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (अग्रं जन्म यस्य/अग्रं जन्म)

• भार्या: wife
• भार्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा); एकवचन

• शुचिष्मती: Śuciṣmatī
• शुचिष्मती: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुचिष्मती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Appositive marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामार्थक-निपात (particle meaning “by name”)

• कामपत्नी: Kāma’s wife
• कामपत्नी: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम-पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (कामस्य पत्नी)

• वसुव्रता: having the vow of the Vasus / devoted to the Vasus
• वसुव्रता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वसु-व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; बहुव्रीहिः (वसु-व्रतं यस्याः)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Characters & Entities

• Śuciṣmatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa portrays dharmic household life through exemplars—steadfast vows and marital fidelity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative belongs to Kāśīkhaṇḍa, embedded in the glorification of Kāśī as a place where dharma is naturally supported.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it introduces a virtuous wife characterized by vrata-observance.