Adhyaya 8

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवन्सूतसर्वज्ञ कृष्णद्वैपायनप्रिय । त्वन्मुखाद्वै कथाः श्रुत्वा श्रोत्रकामृतवर्षिणीः

聖仙たちは言った。「おお福徳あるスータよ、全知にしてクリシュナ・ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）に愛されし者よ。あなたの口から、耳に甘露を降り注ぐこれらの物語を聞き、

Verse 2

तृप्तिर्न जायतेऽस्माकं त्वद्वचोमृतपायिनाम् । अतः शुश्रूषमाणानां भूयो ब्रूहि कथाः शुभाः

私たちは満ち足りません。あなたの言葉の甘露を飲んでいるからです。ゆえに、聴聞を願う私たちのために、さらに吉祥なる物語をお語りください。

Verse 3

वेतालवरदंनाम चक्रतीर्थस्य दक्षिणे । तीर्थमस्ति महापुण्यमित्यवादीद्भवान्पुरा

かつてあなたは宣言された。「Cakratīrthaの南に、Vētālavaradaと名づけられた、至上の功徳をもつ聖なるティールタがある」と。

Verse 4

वेतालवरदाभिख्या तीर्थस्यास्यागता कथम् । किंप्रभावं च तत्तीर्थमेतन्नो वक्तुमर्हसि

このティールタは、いかにして「Vētālavarada」と呼ばれるようになったのか。さらに、その聖地の力と特別な栄光とは何か。どうか私たちにお語りください。

Verse 5

श्रीसूत उवाच । साधुपृष्टं हि युष्माभिरतिगुह्यं मुनीश्वराः । शृणुध्वं मनसा सार्द्धं ब्रवीम्यत्यद्भुतां कथाम्

聖なるスータは言った。「よくぞお尋ねになった、賢者の中の最勝者たちよ。これはきわめて秘奥の事柄である。心を一つにして聴け。私は驚異の物語を語ろう。」

Verse 6

पामरा अपि मोदन्ते यां वै श्रुत्वा कथां शुभाम् । कथा चेयं महापुण्या पुरा कैलासपर्वते

たとえ粗野な者であっても、この吉祥なる物語を聞けば歓喜する。この語りは大いなる功徳をもたらし、かつてカイラーサ山にて語られた。

Verse 7

केलिकालेषु पावत्यै शंभुना कथिता द्विजाः । तां ब्रवीमि कथामेनामत्यद्भुततरां हि वः

おお二度生まれの者たちよ、この物語は神聖なる戯れの折に、シャンブ（Śambhu）がパールヴァティー（Pāvatī）に語ったものである。その同じ物語—まことにいよいよ驚異なるもの—を、今あなたがたに語ろう。

Verse 8

पुरा हि गालवोनाम महर्षिः सत्यवाक्छुचिः । चिंतयानः परं ब्रह्म तपस्तेपे निजाश्रमे

いにしえ、ガーラヴァという大聖仙がいた。真実を語り、清らかな者である。至上のブラフマンを観想し、自らのアーシュラマにてタパス（苦行）を修した。

Verse 9

तस्य कन्या महाभागा रूपयौवनशालिनी । नाम्ना कांतिमती बाला व्यचरत्पितुरंतिके

彼には大いに幸いなる娘があり、美と若さに満ちていた。名をカーンティマティというその少女は、父のそばにあって仕え奉った。

Verse 10

आहरंती च पुष्पाणि बल्यर्थं तस्य वै मुनेः । वेदिसंमार्जनादीनि समिदाहरणानि च

彼女はその牟尼の供物のために花を運び、またヴェーディ（祭壇）を清め掃き、儀礼のためのサミド（薪木）を集めるなどの務めも果たした。

Verse 11

कुर्वती पितरं बाला सम्यक्परिचचार ह । कदाचित्सा तु वल्यर्थं पुष्पाण्याहर्तुमुद्यता

このように少女は父に正しく仕えた。ある時、供物のための花を取ろうとして、彼女は摘みに出かけた。

Verse 12

तस्मिन्वने कांतिमती सुदूरमगमत्तदा । तत्र पुष्पाणि रम्याणि समाहृत्य च पेटके

その森でカーンティマティははるか遠くまで赴いた。そこで美しい花々を集め、籠の中に納めた。

Verse 13

तूर्णं निववृते बाला पितृशुश्रूषणे रता । निवर्तमानां तां कन्यां विद्याधरकुमारकौ

父への奉仕に心を尽くす若き乙女は、ただちに引き返した。戻る途中、その娘を二人のヴィディヤーダラ王子が見とめた。

Verse 14

सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विमानस्थौ ददर्शतुः । तां दृष्ट्वा गालवसुतां रूपयौवनशालिनीम्

空飛ぶ車に座すスダルシャナとスカルナは彼女を見た。ガーラヴァの娘が、美と若さの気品に満ちているのを見て、心は引き寄せられた。

Verse 15

कामस्य पत्नीं ललितां रतिं मूर्तिमतीमिव । सुदर्शनाभिधो ज्येष्ठो विद्याधरकुमारकः

彼女はまるで、愛神カーマの優美な妃ラティが、目に見える姿となって現れたかのようであった。年長のヴィディヤーダラ王子の名はスダルシャナである。

Verse 16

हर्षसंफुल्लनयनश्चकमे काममोहितः । पूर्णचन्द्राननां तां वै वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः

喜びに彼の眼は花開き、欲に惑わされて恋に落ちた。満月のような彼女の顔を幾度も見つめ、視線を離せなかった。

Verse 17

तया रिरंसुकामोऽसौ विमानाग्रादवातरत् । तामुपेत्य मुनेः कन्यामित्युवाच सुदर्शनः

彼女と戯れたいと願い、彼はヴィマーナの前方から降り立った。聖仙の娘に近づき、スダルシャナはこのように語った。

Verse 18

सुदर्शन उवाच । कासि भद्रे सुता कस्य रूपयौवनशालिनी । रूपमप्रतिमं ह्येतदाह्लादयति मे मनः

スダルシャナは言った。「やさしき淑女よ、あなたは誰で、誰の娘なのか。美と若さに輝くその姿よ。この比類なきお姿は、まことに我が心を歓ばせる。」

Verse 19

त्वां दृष्ट्वा रतिसंकाशां बाधते मां मनोभवः । सुकण्ठनामधेयस्य विद्याधरपतेरहम्

「あなたを見て、恋の女神ラティに似たそのお姿ゆえ、愛神マノーバヴァが私を責め立てる。私はスカンタと名づく持明族の王の子である。」

Verse 20

आत्मजो रूपसंपन्नो नाम्ना चैव सुदर्शनः । प्रतिगृह्णीष्व मां भद्रे रक्ष मां करुणादृशा

「私はその子で、姿も整い、名もまたスダルシャナという。慈しき方よ、どうか私を受け入れてください。憐れみの眼差しで、欲の炎から私をお守りください。」

Verse 21

भर्तारं मां समासाद्य सर्वान्भोगानवाप्स्यसि । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विद्याधरसुतस्य सा

「私を夫として得れば、あらゆる歓びを得るであろう。」その持明族の子の言葉を聞いて、彼女は答えた。

Verse 22

तदा कांतिमती वाक्यं धर्मयुक्तमभाषत । सुदर्शन महाभाग विद्याधरपतेः सुत

そのときカーンティマティは、ダルマにかなう言葉を述べた。「スダルシャナよ、幸い多き高貴なる者、持明族の主の子よ、……」

Verse 23

आत्मजां मां विजानीहि गालवस्य महात्मनः । कन्या चाहमनूढास्मि पितृशु श्रूषणे रता

「我を大いなる魂をもつ聖仙ガーラヴァの娘と知りなさい。私はまだ嫁がぬ乙女で、父に仕えることに心を尽くしています。」

Verse 24

बल्यर्थं हि पितुश्चाहं पुष्पाण्याहर्तुमागता । आहरंत्याश्च पुष्पाणि याम एको न्यवर्तत

「父のバリ（供物）のために花を採りに来ました。けれど花を集めているうちに、一ヤーマの時が過ぎてしまいました。」

Verse 25

मद्विलंबेन स मुनिर्देव तार्चनतत्परः । कोपं विधास्यते नूनं तपस्वी मुनिपुंगवः

「私が遅れたために、あの苦行者—聖仙の中の最勝にして、神々の礼拝に専心する方—はきっとお怒りになるでしょう。」

Verse 26

तच्छीघ्रमद्य गच्छामि पुष्पाण्यप्याहृतानि मे । कन्याश्च पितुराधीना न स्वतन्त्राः कदाचन

「ゆえに私は今日すぐに参ります。花もすでに集めました。乙女は父のもとに属し、決して勝手にはできないのです。」

Verse 27

यदि मामिच्छति भवान्पितरं मम याचय । इति विद्याधरसुतमुक्त्वा कांतिमती तदा

「もし私を望むなら、父に願い出てください。」こうしてカーンティマティーはヴィディヤーダラの子に告げ、そして立ち去ろうとした。

Verse 28

पितुराशंकिता तूर्णमा श्रमं गन्तुमुद्यता । गच्छन्तीं तां समालोक्य विद्याधरकुमारकः

父を恐れて、彼女は急ぎアーシュラマへ向かおうと立ち上がった。去りゆく彼女を見て、若きヴィディヤーダラの王子は行動に駆られた。

Verse 29

तूर्णं जग्राह केशेषु धावित्वा मदनार्दितः । अभ्येत्य निजकेशेषु गृह्णन्ते तं विलोक्य सा

恋の熱に苦しみつつ彼は駆け寄り、たちまち彼女の髪をつかんだ。自らの房髪を握られているのを見て、彼女は恐れおののいた。

Verse 30

उच्चैश्चक्रंद सहसा कुररीव मुनेः सुता । अस्माद्विद्याधरसुताज्जनक त्राहि मां विभो

そのとき、牟尼の娘はクラーリー鳥のように突然高らかに叫んだ。「父上、偉大なる御方よ、このヴィディヤーダラの子から私をお救いください！」

Verse 31

बलाद्गृह्णाति दुष्टात्मा विद्याधरसुतोऽद्य माम् । इत्थमुच्चैः प्रचुक्रोश स्वाश्रमान्नातिदूरतः

「この邪心のヴィディヤーダラの子が、今日、力ずくで私を奪おうとしています！」彼女は自らのアーシュラマから遠からぬ所で、こう高く叫び続けた。

Verse 32

तदाक्रंदितमाकर्ण्य गन्धमादनवासिनः । मुनयस्तु पुरस्कृत्य गालवं मुनिपुंगवम्

その叫びを聞くや、ガンダマーダナに住まう牟尼たちは進み出て、聖仙の中でも最勝のガーラヴァを先頭に立てた。

Verse 33

किमेतदिति विज्ञातुं तं देशं तूर्णमाययुः । तं देशं तु समागत्य सर्वे ते ऋषिपुंगवाः

「これは何事か」と知ろうとして、最勝の聖仙たちはその地へ急ぎ赴いた。かくてその場所に到り、彼らは皆そこに集い合った。

Verse 34

विद्याधरगृहीतां तां ददृशुर्मु निकन्यकाम् । विद्याधरसुतं चान्यमंतिके समुपस्थितम्

彼らは、ある聖仙の娘なる乙女がヴィディヤーダラに捕らえられているのを見た。さらに近くには、別の者—ヴィディヤーダラの子—が傍らに立っているのも見た。

Verse 35

एतद्दृष्ट्वा महायोगी गालवो मुनिपुंगवः । गतः कोपवशं किंचिद्दुराप्मानं शशाप तम्

これを見て、大瑜伽者ガーラヴァ—牟尼の中の最勝—は、わずかに怒りに支配され、その邪悪なる者を呪った。

Verse 36

कृतवानीदृशं कार्यं यत्त्वं विद्याधराधम । तद्याहि मानुषीं योनिं स्वस्य दुष्कर्मणः फलम्

「汝、ヴィディヤーダラの中の最下劣なる者よ、かかる所業をなしたゆえ、人の胎に赴け。これぞ汝自身の悪業の果である。」

Verse 37

संप्राप्य मानुषं जन्म बहुदुःखसमाकुलम् । अचिरेण तु कालेन तस्मिन्नेव तु जन्मनि

「多くの苦しみに満ちた人としての生を得て、ほどなくして—まさにその同じ生のうちに—……」

Verse 38

मनुष्यैरपि निंद्यं तद्वेतालत्वं प्रयास्यसि । मांसानि शोणितं चैव सर्वदा भक्षयिष्यसि

汝は人々にさえ忌み嫌われるヴェーターラ（Vetāla）の境地に堕ち、常に肉と血とを食らい続けるであろう。

Verse 39

वेताला राक्षसप्राया बलाद्गृह्णन्ति योषितः । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा वेतालत्वमवाप्स्यसि

ヴェーターラ（Vetāla）は羅刹（Rākṣasa）に似て、力ずくで女を奪う。ゆえに汝は人として生まれながら、ヴェーターラの身を得る。

Verse 40

तव दुष्कर्मणो योऽसावनुमंता कनिष्ठकः । सुकर्ण इति विख्यातो भविता सोपि मानुषः

また、汝の悪業に同意した年少の伴—スカルナ（Sukarṇa）と名高き者—もまた人として生まれる。

Verse 41

किंतु साक्षान्न कृतवान्यतोऽसावीदृशीं क्रियाम् । तन्मानुषत्व मेवास्य वेतालत्वं तु नो भवेत्

しかし彼はそのような行いを自らは為さなかったゆえ、彼に与えられるのは人としての生のみであり、ヴェーターラとなることはない。

Verse 42

विज्ञप्तिकौतुकाभिख्यं यदा विद्याधराधिपम् । द्रक्ष्यतेऽसौ कनिष्ठस्ते तदा शापाद्विमोक्ष्यते

汝の年少の者が、「ヴィジュニャプティ・カウトゥカ」（Vijñapti-kautuka）と名高きヴィディヤーダラ（Vidyādhara）の主を拝する時、そのとき彼は呪いより解き放たれる。

Verse 43

ईदृशस्यतु यः कर्ता महापापस्य कर्मणः । स त्वं संप्राप्य मानुष्यं तस्मिन्नेव तु जन्मनि

かくのごとき大罪の業をなす者は、人として生を得れば、その同じ生において必ずその報いを受ける。

Verse 44

वेतालजन्म संप्राप्य चिरं लोके चरिष्यसि । इत्युक्त्वा गालवः कन्यां गृहीत्वा मुनिभिः सह

「ヴェーターラ（vetāla）として生を受け、長く世をさまようであろう。」そう告げて、ガーラヴァは諸牟尼とともに乙女を伴い去った。

Verse 45

विद्याधरसुतौ शप्त्वा स्वाश्रमं प्रति निर्ययौ । ततस्तस्मिन्महाभागे निर्याते मुनिपुंगवे

ヴィディヤーダラの二人の子を呪い、彼は自らのアーシュラマへと向かった。やがて、その大いに幸いなる牟尼、苦行者の中の最勝が去った後、……

Verse 46

सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विद्याधरपतेः सुतौ । मुनिशापेन दुःखार्तौ चिंतयामासतुर्भृशम्

ヴィディヤーダラの主の二子、スダルシャナとスカルナは、牟尼の呪いにより悲嘆に沈み、深く思い巡らした。

Verse 47

कर्तव्यं तौ विनिश्चित्य सुदर्शनसुकर्णकौ । गोविंदस्वामिनामानं यमुनातटवासिनम्

なすべきことを定めたスダルシャナとスカルナは、ヤムナーの岸辺に住むゴーヴィンダスヴァーミンという名のバラモンのもとへ赴いた。

Verse 48

ब्राह्मणं शीलसंपन्नं पितृत्वे परिकल्प्य तौ । परित्यज्य स्वकं रूपमजायेतां तदा त्मजौ

徳行具わるバラモンを父として選び、二人は自らの姿を捨て、そのとき彼の二人の子として生まれた。

Verse 49

विजयाशोकदत्ताख्यौ तस्य पुत्रौबभूवतुः । सुतो विजयदत्ताख्यो ज्येष्ठो जज्ञे सुदर्शनः

彼の二人の子はヴィジャヤダッタとアショーカダッタと呼ばれた。そのうち長子ヴィジャヤダッタは、まことにスダルシャナの再生であった。

Verse 50

अशोकदत्तनामा तु सुकर्णश्च कनिष्ठकः । विजयाशोकदत्तौ तु क्रमाद्यौवनमापतुः

末子スカルナはアショーカダッタという名で生まれた。やがてヴィジャヤダッタとアショーカダッタは順に青年期へと至った。

Verse 51

एतस्मिन्नेव कालेतु यमुनायास्तटे शुभे । अनावृष्ट्या तु दुर्भिक्षमभूद्द्वादशवार्षि कम्

まさにその頃、吉祥なるヤムナーの岸辺において、雨の欠乏により飢饉が起こり、十二年にわたり続いた。

Verse 52

गोविंदस्वामिनामा तु ब्राह्मणो वेदपारगः । दुर्भिक्षोपहतां दृष्ट्वा तदानीं स निजां पुरीम्

その時、ゴーヴィンダスヴァーミンという名の、ヴェーダに通暁したバラモンがいた。彼はその折、飢饉に打たれた自らの都を見て、……

Verse 53

प्रययौ काशनिगरं सपुत्रः सह भार्यया । स प्रयागं समासाद्य द्वं दृष्ट्वा महावटम्

彼は子と妻を伴い、カーシーの都へと旅立った。プラヤーガに至ると、偉大なる菩提樹のごとき大榕樹マハーヴァタを拝した。

Verse 54

कपालमालाभरणं सोऽपश्यद्यतिनं पुरः । गोविंदस्वामिनामा तु नमश्चक्रे स तं मुनिम्

彼の前に、髑髏の花環を身にまとう遊行の行者（ヤティ）が現れた。ゴーヴィンダスヴァーミンと名のるバラモンは、その牟尼に恭しく礼拝した。

Verse 55

सपुत्रस्य सभार्यस्य सोऽवादीदाशिषो मुनिः । इदं च वचनं प्राह गोविंदस्वामिनं प्रति

牟尼は、子と妻を伴う彼に祝福を授け、さらにゴーヴィンダスヴァーミンに向けて次の言葉を告げた。

Verse 56

ज्येष्ठेनानेन पुत्रेण सांप्रतं ब्राह्मणोत्तम । क्षिप्रं विजयदत्तेन वियोगस्ते भविष्यति

バラモンの中の最勝よ、まもなく汝はこの長子ヴィジャヤダッタと別離するであろう。

Verse 57

इति तस्य वचः श्रुत्वा गोविंदस्वामिनामकः । सूर्ये चास्तं गते तत्र सांध्यं कर्म समाप्य च

その言葉を聞くと、ゴーヴィンダスヴァーミンと名のる者は、そこで日が没したのち、サンディヤー（黄昏の勤行）を修して成就した。

Verse 58

सभार्यः ससुतो विप्रः सुदूराध्वसमाकुलः । उवास तस्यां शर्वर्य्यां शून्ये वै देवतालये

そのバラモンは妻子を伴い、長い道のりに疲れ果てて、その夜、人気のない空の神殿に宿った。

Verse 59

तदा त्वशोकदत्तश्च ब्राह्मणी च समाकुलौ । वस्त्रेणास्तीर्य पृथिवीं रात्रौ निद्रां समापतुः

そのとき、アショーカダッタとバラモンの妻は、ともに不安に揺れ、布を地に敷いて、夜に横たわり眠りについた。

Verse 60

ततो विजयदत्तस्तु दूरमार्गविलंघनात् । बभूवात्यंतमलसो भृशं शीतज्वरार्दितः

その後、ヴィジャヤダッタは長路の無理がたたり、ひどく倦み、激しい寒気を伴う熱に苦しめられた。

Verse 61

गोविंदस्वामिना पित्रा शीतवबाधानिवृत्तये । गाढमालिंग्यमानोऽपि शीतबाधां न सोऽत्यजत्

父ゴーヴィンダスヴァーミンが寒苦を退けようと強く抱きしめても、彼はその冷えの苦患から解き放たれなかった。

Verse 62

बाधतेऽत्यर्थमधुना तात मां शीतलो ज्वरः । एतद्बाधानिवृत्त्यर्थं वह्निमानय मा चिरम्

「父上よ、今この冷たい熱が私をひどく苦しめております。この苦しみを鎮めるため、火をお持ちください――遅れなく。」

Verse 63

इति पुत्रवचः श्रुत्वा सर्वत्राग्निं गवेषयन् । अलब्धवह्निः प्रोवाच पुन रभ्येत्य पुत्रकम्

息子の言葉を聞いた父は、あらゆる所で火を探し求めた。だが火は得られず、再び戻ってきてその子に語りかけた。

Verse 64

न वह्निं पुत्र विंदामि मार्गमाणोऽपि सर्वशः । रात्रिमध्ये तु संप्राप्ते द्वारेषु पिहितेषु च

「わが子よ、どのように探しても火は見つからなかった。しかも今や真夜中となり、門戸は閉ざされている。」

Verse 65

निद्रापरवशाः पौरा नैव दास्यंति पावकम् । इत्थं विजयदत्तोऽसावुक्तः पित्रा ज्वरातुरः

「町の人々は眠りに屈して、火を分けてはくれまい。」父は熱に苦しむヴィジャヤダッタにこのように告げた。

Verse 66

ययाचे वह्निमेवासौ पितरं दीनया गिरा । शीतज्वरसमुद्भूतशीतबाधाप्रपीडितम्

そこで彼は哀れを誘う声で父に願い出た――ただ火を、と。冷えの熱病から起こる寒さに責め苦しめられていたからである。

Verse 67

हिमशीकरवान्वायुर्द्विगुणं बाधतेऽद्य माम् । वह्निर्न लब्ध इति वै मिथ्यैवोक्तं पितस्त्वया

「氷の露を含んだこの風が、今日は私を倍も苦しめます。『火は見つからなかった』とは、父上、それはまことに偽りの言葉です。」

Verse 68

दूरादेष पुरोभागे ज्वालामालासमाकुलः । शिखाभिर्लेलिहानोभ्रं दृश्यते पश्य पावकः

見よ——前方の彼方に、火が見える。炎の花輪が群れ集い、燃えさかる火の舌が天を舐めている。

Verse 69

तं वह्निमानय क्षिप्रं तात शीतनिवृत्तये । इत्युक्तवन्तं तं पुत्रं स पिता प्रत्यभाषत

「父上、寒さを退けるため、あの火を早く持ってきてください。」そう子が言うと、父は彼に答えた。

Verse 70

नानृतं वच्मि पुत्राद्य सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । वह्निमान्योऽयमुद्देशो दूरादेव विलोक्यते

「わが子よ、今日は偽りを語らぬ。わたしはただ真実のみを告げる。火があるように見えるその場所は、遠くから確かに望まれるのだ。」

Verse 71

पितृकाननदेशं तं पुत्र जानीहि सांप्रतम् । यद्येषोभ्रंलिहज्वालः पुरस्ताज्ज्वलतेऽनलः

「子よ、今こそ知れ。あの場所は祖霊の森の地である。前方に燃え立つ火、天を舐める炎は、そこにあるのだ。」

Verse 72

पुत्र वित्रासजनकं तं जानीहि चितानलम् । अमंगलो न सेव्योऽयं चिताग्निः स्पर्शदूषितः

「子よ、恐れを起こさせるその火は、荼毘の薪火であると知れ。不吉ゆえ用いてはならぬ。火葬の火は触れによって穢れを帯びている。」

Verse 73

तस्य चायुःक्षयं याति सेवते यश्चितानलम् । तस्मात्तवायुर्हानिर्मा भूयादिति मया सुत

葬送の薪火にすがり仕える者は、寿命が減ずる。ゆえに我が子よ、汝の命に損なきよう、私はこのように告げたのだ。

Verse 74

अमंगलस्तथा स्पृश्यो नानीतोऽयं चितानलः । इत्युक्तवंतं पितरं स दीनः प्रत्यभाषत

「それは不吉で、触れてはならぬ。葬送の薪火を持ち来てはならぬ。」父にそう言われ、うなだれた子は答え返した。

Verse 75

अयं शवानलो वा स्यादध्वरानल एव वा । सर्वथानीयतामेष नोचेन्मे मरणं भवेत्

「これが屍の火であれ、祭祀の火であれ、いずれにせよ必ず持ち来たれ。さもなくば、我に死が訪れよう。」

Verse 76

पुत्रस्नेहाभिभूतोऽथ समाहर्तुं चितानलम् । गोविंदस्वामिनामा तु श्मशानं शीघ्रमभ्यगात्

子への愛に圧されて、ゴーヴィンダスヴァーミンは薪火を求め、ただちに火葬場へと急ぎ赴いた。

Verse 77

गोविंदस्वामिनि गते समाहर्तुं चितानलम् । तूर्णं विजयदत्तोऽपि तदा गच्छंतमन्वयात्

ゴーヴィンダスヴァーミンが薪火を取りに出たとき、ヴィジャヤダッタもまた、彼の行く後を急ぎ追った。

Verse 79

संप्राप्य तापनिकटं विकीर्णास्थि चितानलम् । आलिंगन्निव सोद्वेगं शनैर्निर्वृतिमाप्तवान्

彼は火葬の薪の火に近づき、熱のそばで骨が散らばる中、まるでそれを抱きしめるかのように、動揺を胸に抱えつつも、次第に陰鬱な満足へと至った。

Verse 80

इति तस्य वचः श्रुत्वा पुत्रस्य ब्राह्मणोत्तमः । निपुणं तं निरूप्यैतद्वचनं पुनरब्रवीत्

息子のその言葉を聞くと、すぐれたバラモンは彼を巧みに見定め、熟慮したのち、再び次の言葉を語った。

Verse 81

गोविंदस्वाम्युवाच । एतत्कपालमनलज्वालावलयवर्तुलम् । वसाकीकसमांसाढ्यमेतद्रक्तांबुजोपमम्

ゴーヴィンダスヴァーミンは言った。「この頭蓋は火焔の輪に取り巻かれ、脂と筋と肉に満ち、紅き蓮華に似ている。」

Verse 82

द्विजस्य सूनुः श्रुत्वेति काष्ठाग्रेण जघान तत् । येन तत्स्फुटनोद्गीर्णवसासिक्तमुखोऽभवत्

それを聞くと、バラモンの子は木片の先でそれを打った。その一撃でひび割れ、脂が噴き出して彼の顔を塗り汚した。

Verse 83

कपालघट्टनाद्रक्तं यत्संसक्तं मुखे तदा । जिह्वया लेलिहानोऽसौ मुहुस्तद्रक्तमा स्वदत्

頭蓋を打ったことで、そのとき顔に付着した血を、彼は舌で幾度も舐め取り、たびたびその血を味わった。

Verse 84

आस्वाद्यैवं समादाय तत्कपालं समाकुलः । पीत्वा वसां महाकायो बभूवातिभयंकरः

かくしてそれを味わい、動揺のうちにその髑髏を取り上げ、脂を飲み干した。するとその身は巨躯となり、量り知れぬほど恐ろしかった。

Verse 85

सद्यो वेता लतां प्राप तीक्ष्णदंष्ट्रस्तदा निशि । तस्याट्टहासघोषेण दिशश्च प्रदिशस्तदा

たちまち夜のうちに、鋭い牙をもつヴェーターラ（Vetāla）の相となり、その高らかな哄笑の轟きによって、八方とその間の方角までもが鳴り響いた。

Verse 86

द्यौरतरिक्षं भूमिश्च स्फुटिता इव सर्वशः । तस्मिन्वेगात्समाकृष्य पितरं हन्तुमुद्यते

天と中空と大地は、あらゆる方で砕け散ったかのように見えた。すると怒りの奔流のままに、父を引き寄せ、殺さんとして迫った。

Verse 87

मा कृथाः साहसमिति प्रादुरासीद्वचो दिवि । स दिव्यां गिरमाकर्ण्य वेतालोऽतिभयंकरः

「その無謀をなすな！」—かくのごとき言葉が天より忽然と現れた。その神聖なる声を聞き、極めて恐ろしきヴェーターラは手を止めた。

Verse 88

पितरं तं परित्यज्य महावेगसमन्वितः । तूर्णमाकाशमाविश्य प्रययावस्खलद्गतिः

父を捨て、甚だしい疾速を帯びて、たちまち虚空に入り、つまずくことなく飛び去った。

Verse 89

स गत्वा दूरमध्वानं वेतालैः सह संगतः । तमागतं समालोक्य वेतोलास्सर्व एव ते

彼は遠い道のりを進み、ヴェーターラたちと合流した。彼の到来を見て、すべてのヴェーターラは彼に目を向け、集まった。

Verse 90

कपालस्फोटनादेष वेतालत्वं यदाप्तवान् । कपालस्फोटनामानमाह्वयांचक्रिरे ततः

頭蓋の破裂によってヴェーターラの身を得たゆえに、彼らは彼を「カパーラ・スフォータ（Kapālasphoṭa）」――「髑髏を砕く者」と呼んだ。

Verse 91

ततः कपालस्फोटो ऽसौ वेतालैः सर्वतो वृतः । नरास्थिभूषणाख्यस्य सद्यो वेतालभूपतेः

それからそのカパーラ・スフォータは、ヴェーターラたちに四方を囲まれ、ただちに「ナーラースティブーシャナ」と名づけられたヴェーターラ王の御前に赴いた。

Verse 92

अन्तिकं सहसा प्राप महाबलसमन्वितः । नरास्थिभूषणश्चैनं सेनाप तिमकल्पयत्

彼は大いなる力を備えて忽ち近くに至り、ナーラースティブーシャナは彼を軍の将として任じた。

Verse 93

तं कदाचित्तु गन्धर्वश्चित्रसेनाभिधो बली । नरास्थिभूषणं संख्ये न्यवधीत्सोऽपि संस्थितः

しかしある時、力あるガンダルヴァのチトラセーナが戦いにおいてナーラースティブーシャナを討ち取った。しかも彼もまた、なお揺るがず立ち続けた。

Verse 94

नरास्थिभूषणे तस्मि न्गन्धर्वेण हते युधि । तदा कपालस्फोटोऽसौ तत्पदं समवाप्तवान्

人骨を飾りとするナラースティブーシャナが戦場でガンダルヴァに討たれたその瞬間、カパーラスフォータはまさに同じ境地・宿命に到達した。

Verse 95

विद्याधरेन्द्रस्य सुतः सुदर्शनो मनुष्यतां वै प्रथमं स गत्वा । वेतालतां प्राप्य महर्षिशापात्क्रमाच्च वेतालपतिर्बभूव

ヴィディヤーダラ王の子スダルシャナは、まず人間の身へと落ち、ついで大聖仙の呪いによりヴェーターラの境涯を得て、やがてヴェーターラたちの主となった。