Adhyaya 48

Verse 1

श्रीसूत उवाच । रामनाथं समुद्दिश्य कथां पापविनाशिनीम् । प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं सुसमाहिताः

聖なるスータは言った。「ラーマナータ（Rāmanātha）を主題として、罪を滅する物語を語ろう。最勝の牟尼たちよ、心をよく統一して聴け。」

Verse 2

पांड्यदेशाधिपो राजा पुरासीच्छंकराभिधः । ब्रह्मण्यः सत्यसंधश्च यायजूकश्च धार्मिकः

昔、パーンディヤ（Pāṇḍya）の国を治める王がいた。名をシャンカラ（Śaṅkara）といい、ブラーフマナを敬い、誓願に真実で、ヤジュニャ（yajña）を施主として支え、正義にかなっていた。

Verse 3

वेदवेदांगतत्त्वज्ञः परसैन्यविदारणः । चतुरोऽप्याश्रमान्वर्णान्धर्मतः परिपालयन्

彼はヴェーダとヴェーダーンガ（Vedāṅga）の真義に通じ、敵軍を打ち砕く者であり、ダルマに則って四住期（āśrama）と諸ヴァルナ（varṇa）を守護していた。

Verse 4

वैदिकाचारनिरतः पुराणस्मृतिपारगः । शिवविष्ण्वर्चको नित्यमन्यदैवतपूजकः

彼はヴェーダの作法に励み、プラーナ（Purāṇa）とスムリティ（Smṛti）に通暁し、常にシヴァ（Śiva）とヴィシュヌ（Viṣṇu）を礼拝し、また他の神々にも敬意を捧げていた。

Verse 5

महादानप्रदो नित्यं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । मृगयार्थं ययौ धीमान्स कदाचित्तपोवनम्

常に高徳のバラモンたち、偉大なる魂に大施を与える賢王は、ある時、狩りのために苦行の森へと赴いた。

Verse 6

सिंहव्याघ्रेभमहिष क्रूरसत्वभयंकरम् । झिल्लिकाभीषणरवं सरीसृपसमाकुलम्

そこは恐るべき地であった。獅子・虎・象・野牛が人を震え上がらせ、凶暴な獣たちがさらに怖れを増し、蟋蟀の不吉な鳴き声が響き、這う爬虫が群れ集っていた。

Verse 7

भीमश्वापदसंपूर्णं दावानलभयंकरम् । महारण्यं प्रविश्याथ शंकरो राजशेखरः

その広大な森は恐ろしい猛獣で満ち、また山火事の脅威によっても戦慄を呼んだ。かくして王たちの頂の宝珠、シャṅカラはその大いなる荒野へと入った。

Verse 8

अनेकसैनिकोपेत आखेटिकुलसंकुलः । पादुकागूढचरणो रक्तोष्णीषो हरिच्छदः

多くの兵を従え、狩人の一族に取り囲まれ、足には履物をまとい、赤き頭巾を戴き、衣は緑であった。

Verse 9

बद्धगोधांगुलित्राणो धृतकोदण्डसायकः । कक्ष्याबद्धमहाखङ्गः श्वेताश्ववरमास्थितः

指には大トカゲの革で結わえた指当てを着け、弓と矢を携え、腰には大剣を帯び、優れた白馬にまたがっていた。

Verse 10

सुवेषधारी सन्नद्धः पत्तिसंघसमावृतः । कांतारेषु च सर्वेषु पर्वतेषु गुहासु च

麗しく装い、武具を整え、歩兵の隊に囲まれて、彼はあらゆる荒野を進み—山々を越え、洞窟にも分け入った。

Verse 11

समुत्तीर्ण महास्रोता युवा सिंहपराक्रमः । विचचार बलैः साकं दरीषु मृगयन्मृगान्

大いなる急流を渡り終えると、獅子のごとき勇猛を備えた若者は、軍勢とともに谷間を巡り、獣を狩った。

Verse 12

बध्यतां वध्यतामेष याति वेगान्मृगो वने । एवं वदत्सु सैन्येषु स्वयमुत्प्लुत्य शंकरः

「捕えよ！討て！鹿が疾く森へ逃げるぞ！」—兵がこう叫ぶさなか、シャンカラ自らが躍り出た。

Verse 13

मृगं हंति महाराजो विगाह्य विपिनस्थलीम् । सिंहान्वराहान्महिषान्कुञ्जराच्छरभांस्तथा

森の地へと分け入り、大王は鹿を討ち、さらに獅子・猪・水牛・象、そしてシャラバ（śarabha）さえも打ち倒した。

Verse 14

विनिघ्नन्स मृगानन्यान्वन्याञ्छंकरभूपतिः । कुत्रचिद्विपिनोद्देशे दरीमध्यनिवासिनम्

かくして、王シャンカラがなおも他の野獣を討ち続けるうち、森のある一隅で、谷間のただ中に住む者に出会った。

Verse 15

व्याघ्रचर्मधरं शांतं मुनिं नियतमानसम् । व्याघ्रबुद्ध्या जघानाशु शरेणानतपर्वणा

彼は、心をよく制し静寂に住する牟尼が虎皮をまとっているのを見た。だが虎と誤り、節の曲がらぬまっすぐな矢で、たちまち射貫いた。

Verse 16

अतिवेगेन विप्रेंद्रास्तत्पत्नीं च ससायकः । निजघान पतिप्राणां निविष्टां पत्युरंतिके

おお婆羅門の中の最勝よ、射手は激しい勢いで牟尼の妻までも射倒した。彼女は夫の命の息に身を捧げ、主の傍ら近くに座していた者であった。

Verse 17

विलोक्य मातापितरौ तत्पुत्रो निहतौ वने । रुरोद भृशदुःखार्तो विललाप च कातरः

森で父母が討たれているのを見て、その子は声をあげて泣き、激しい悲しみに打たれ、いたたまれぬ思いで嘆き続けた。

Verse 18

भोस्तात मातर्मां हित्वा युवां यातौ क्व वाधुना । अहं कुत्र गमिष्यामि को वा मे शरणं भवेत्

「ああ父よ、ああ母よ。私を置いて、いまどこへ行かれたのですか。私はどこへ行けばよいのか、いったい誰が私の帰依処となるのでしょう。」

Verse 19

को मामध्यापयेद्वेदाञ्छास्त्रं वा पाठयेत्पितः । अंब मे भोजनं का वा दास्यते सोपदेशकम्

「父よ、誰が私にヴェーダを授け、あるいはシャーストラを学ばせてくださるのですか。母よ、誰が私に食を与え、教えと導きを授けてくださるのでしょう。」

Verse 20

आचाराञ्च्छिक्षयेत्को वा तात त्वयि मृतेऽधुना । अंब बालं प्रकुपितं का वा मामुपलाप येत्

「父よ、いまやあなたが亡き後、だれが私に正しい行いを教えてくださるのでしょう。母よ、私がまだ幼くして怒りに燃えるとき、だれがやさしく戒め、諭してくださるのでしょうか。」

Verse 21

युवां निरागसावद्य केन पापेन सायकैः । निहतौ वै तपोनिष्ठौ मत्प्राणौ मद्गुरू वने

「お二人は罪なく咎められるところもないのに、いかなる罪によって矢に射られて倒れたのですか。タパスの苦行に堅く住し、あなたがたは我が命の息、我が師—その森の中で。」

Verse 22

एवं तयोः सुतो विप्रा मुक्तकण्ठं रुरोद वै । अथ प्रलपितं श्रुत्वा शंकरो विपिने चरन्

かくして、婆羅門たちよ、二人の子は喉を解き放って泣き叫び、声を抑えなかった。すると森をさまようシャンカラは、その嘆きを耳にした。

Verse 23

तच्छब्दाभिमुखः सद्यः प्रययौ स दरीमुखम् । तत्रत्या मुनयोऽप्याशु समागच्छंस्तमाश्रमम्

その声の方へただちに向き直り、彼は洞窟の入口へと急いだ。そこに住む牟尼たちもまた、たちまちそのアーシュラマに集まった。

Verse 24

ते दृष्ट्वा मुनयः सर्वे शरेण निहतं मुनिम् । तत्पत्नीं च हतां विप्रा राजानं च धनुर्धरम्

そのとき、すべての牟尼たちは、矢に射られて倒れた修行者と、その妻もまた殺されているのを見た。さらに、婆羅門たちよ、弓を携えた王がそこに立つのをも見た。

Verse 25

विलपंतं सुतं चापि विलोक्य भृशविह्वलाः । पुत्रमाश्वासयामासुर्मा रोदीरिति कातरम्

嘆き泣く子を見て、聖仙たちは深く動揺し、苦しむ幼子を慰めて言った。「泣くでない。」

Verse 26

मुनय ऊचुः । आढ्ये वापि दरिद्रे वा मूर्खे वा पंडितेऽपि वा । पीने वाथ कृशे वापि समवर्ती परेतराट्

聖仙たちは言った。「富める者も貧しき者も、愚かなる者も学ある者も、肥えた者も痩せた者も、亡き者を治める王ヤマは皆を等しく扱う。」

Verse 27

वने वा नगरे ग्रामे पर्वते वा स्थलांतरे । मृत्योर्वशे प्रयातव्यं सर्वैरपि हि जंतुभिः

森であれ都であれ、村であれ山であれ、いかなる場所にあろうとも、すべての生きものは必ず死の支配へと赴く。

Verse 28

वत्स नित्यं च गर्भस्थैर्जातैरपि च जंतुभिः । युवभिः स्थविरैः सर्वैर्यातव्यं यमपत्तनम्

愛し子よ、常にそうだ。胎内にある者も、生まれ出た者も、若き者も老いた者も、皆ヤマの都へ赴かねばならぬ。

Verse 29

वर्णिभिश्च गृहस्थैश्च वानप्रस्थैश्च भिक्षुभिः । काले प्राप्ते त्वयं देहस्त्यक्तव्यो द्विजपुत्रक

聖なる戒律を学ぶ学生も、家住の者も、林住の者も、出家の遁世者も同じく、定めの時が来ればこの身を捨てねばならぬ、婆羅門の子よ。

Verse 30

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैरपि च संकरैः । यातव्यं प्रेतनिलये द्विजपुत्र महामते

ブラーフマナ、クシャトリヤ、ヴァイシャ、シュードラ、さらに混成の身分の者に至るまで—皆、亡き者の住処へ赴くべし、賢きブラーフマナの子よ。

Verse 31

देवाश्च मुनयो यक्षा गंधर्वोरगराक्षसाः । अन्ये च जंतवः सर्वे ब्रह्मविष्णुहरादयः

デーヴァ、ムニ（聖仙）、ヤクシャ、ガンダルヴァ、ナーガ、ラークシャサ—さらに他のあらゆる生類、ブラフマー、ヴィシュヌ、ハラ（シヴァ）らをも含めて—

Verse 32

सर्वे यास्यंति विलयं न त्वं शोचितुमर्हसि । अद्वयं सच्चिदानंदं यद्ब्रह्मोपनिषद्गतम्

すべてはやがて滅尽へと帰す。汝は嘆くに及ばぬ。ウパニシャッドに説かれるブラフマンは不二にして、存在・意識・至福である。

Verse 33

न तस्य विलयो जन्म वर्धनं चापि सत्तम । मलभांडे नवद्वारे पूयासृक्छोणितालये

かの（ブラフマン）には滅も生も増大もない、最上の者よ。だがこの九つの門をもつ穢れた器—膿と血と肉の住処—においては、

Verse 34

देहेऽस्मिन्बुद्बुदाकारे कृमियूथसमाकुले । कामक्रोधभयद्रोहमोहमात्सर्यकारिणि

—この泡のごとき身は、虫の群れに満ち、欲・怒り・恐れ・害意・迷妄・嫉みを生み出す—

Verse 35

परदारपरक्षेत्रपरद्रव्यैकलोलुपे । हिंसासूयाशुचिव्याप्ते विष्ठामूत्रैकभाजने

—他人の妻、他人の土地、他人の財にのみ貪り、暴力と嫉みと不浄に覆われ、糞尿を入れる器にすぎぬ—

Verse 36

यः कुर्याच्छोभनधियं स मूढः स च दुर्मतिः । बहुच्छिद्रघटाकारे देहेऽस्मिन्नशुचौ सदा

この身を立派で愛すべきものと思いなす者は、まことに迷い、邪な理解の者である。なぜならこの身は常に不浄で、多くの穴のあいた壺のようなものだからだ。

Verse 37

वायोरवस्थितिः किं स्यात्प्राणाख्यस्य चिरं द्विज । अतो मा कुरु शोकं त्वं जननीं पितरं प्रति

プラーナと呼ばれる命の息は、どれほど長く安らかに留まれようか、二度生まれし者よ。ゆえに、母と父のために嘆くな。

Verse 38

तौ स्वकर्मवशाद्यातौ गृहं त्यक्त्वा त्विदं क्वचित् । तव कर्मवशात्त्वं च तिष्ठस्यस्मिन्महीतले

その二人（汝の父母）は自らのカルマに従って去り、家を離れてどこかへ赴いた。汝もまた自らのカルマに従い、この大地に留まっている。

Verse 39

यदा कर्मक्षयस्ते स्यात्तदा त्वं च मरिष्यसि । मरिष्यमाणप्रेतो हि मृतप्रेतस्य शोचति

汝の業が尽きるとき、汝もまた死ぬ。まことに、死へ向かう者が、すでに亡霊となった者を嘆くのである。

Verse 40

यस्मिन्काले समुत्पन्नौ तव माता पिता तथा । न तस्मिंस्त्वं समुत्पन्नस्ततो भिन्ना गतिर्हि वः

汝の母と父とが生まれたその時、汝はまだ生まれていなかった。ゆえに、汝らの行路と宿業はまことに異なる。

Verse 41

यदि तुल्या गतिस्ते स्यात्ताभ्यां सह महामते । तर्हि त्वयापि यातव्यं मृतौ यत्र हि तौ गतौ

もし汝の帰趣が彼らと等しいのであれば、ああ大心の者よ、汝もまた死に際して彼らの赴いたところへ行くべきであった。

Verse 42

मृतानां बांधवा ये तु मुंचंत्यश्रूणि भूतले । पिबंत्यश्रूणि तान्यद्धा मृताः प्रेताः परत्र वै

亡き者のために地に涙を落とす親族がいるなら、その涙はまことに彼岸において亡者（プレータ）に飲まれる。

Verse 43

अतः शोकं परित्यज्य धृतिं कृत्वा समाहितः । अनयोः प्रेतकार्याणि कुरु त्वं वैदिकानि तु

ゆえに、悲嘆を捨て、堅固にして心を統一し、この二人のためにヴェーダに則る亡者供養の作法（プレータ・カーリヤ）を行え。

Verse 44

शरघातान्मृतावेतौ यस्मात्ते जननी पिता । अतस्तद्दोषशांत्यर्थमस्थीन्यादाय वै तयोः

汝の母と父とは矢の一撃により命を終えた。ゆえに、その死に伴う咎を鎮めるため、彼らの遺骨を拾い取り携えよ。

Verse 45

रामनाथशिवक्षेत्रे रामसेतौ विमुक्तिदे । स्थापयस्व तथा श्राद्धं सपिंडीकरणादिकम्

ラーマナータのシヴァ聖域、解脱を授けるラーマセートゥにおいて、サピンディーカラナをはじめとする諸儀礼を含め、シュラーダを स्थापितし執り行いなさい。

Verse 46

तत्रैव कुरु शुद्ध्यर्थं तयोर्बाह्मणपुत्रक । तेन दुर्मृत्युदोषस्य शांतिर्भवति नान्यथा

まさにその場で、婆羅門の子よ、彼ら二人のために浄めの儀礼を行いなさい。それによってのみ、不吉な死の दोष（durmṛtyu-doṣa）は鎮まり、他の道はない。

Verse 47

श्रीसूत उवाच । एवमुक्तः स मुनिभिः शाकल्यस्य सुतो द्विजाः । जांगलाख्यस्तयोः सर्वं पितृमेधं चकार वै

聖スータは言った。「このように聖仙たちに教えられて、二度生まれの者たちよ、シャーカリヤの子ジャーンガラは、彼ら二人のために祖霊供養の全儀（pitṛmedha）をまことに成し遂げた。」

Verse 48

अन्येद्युरस्थीन्यादाय हालास्यं प्रययौ च सः । तस्माद्रामेश्वरं सद्यो गत्वाऽयं जांगलो द्विजः

翌日、彼は（亡き者の）遺骨を携えてハーラースヤムへと赴いた。そこからこの婆羅門ジャーンガラは、ただちにラーメーシュヴァラへ向かった。

Verse 49

मुनिप्रोक्तप्रकारेण तस्मिन्रामेश्वरस्थले । निधाय पित्रोरस्थीनि श्राद्धादीन्यकरोत्तथा

ラーメーシュヴァラのその聖地において、聖仙の説いた作法に従い、父母の遺骨を納め、シュラーダをはじめ定められた諸儀礼をしかと執り行った。

Verse 51

आब्दिकांते दिने विप्रो रात्रौ स्वप्ने विलोक्य तु । स्वमातरं च पितरं शंखचक्रगदाधरौ

年の祭儀の終わりに、夜、バラモンは夢の中で母と父を拝した。二人は法螺貝と円盤と棍棒を携えていた。

Verse 52

गरुडोपरि संविष्टौ पद्ममालाविभूषितौ । शोभितौ तुलसीदाम्ना स्फुरन्मकरकुंडलौ

二人はガルダの上に座し、蓮華の花鬘に飾られ、トゥラシーの連なりに美しく彩られ、光り輝くマカラ形の耳飾りを着けていた。

Verse 53

कौस्तुभालंकृतोरस्कौ पीतांबरविराजितौ । एवं दृष्ट्वा मुनिसुतो जांगलः सुप्रसन्नधीः

その胸にはカウストゥバの宝珠が飾られ、黄衣に輝いていた。かく見て、聖者の子ジャーンガラは心静まり、深く歓喜した。

Verse 54

स्वाश्रमं पुनरागत्य सुखेन न्यवसद्द्विजाः । स्वप्नदृष्टं च वृत्तांतं मातापित्रोः स जांगलः

再び自らのアーシュラマに帰り、バラモンは安らかに暮らした。ジャーンガラは、夢に見た母と父に関わる出来事を思い返していた。

Verse 55

तेभ्यो न्यवेदयत्सर्वं ब्राह्मणेभ्योऽतिहर्षितः । श्रुत्वा ते मुनयो वृत्तमासन्संप्रीतमानसाः

大いなる歓喜のうちに、彼はそのすべてをバラモンたちに告げた。出来事を聞いた賢仙たちは、心より満ち足りて喜んだ。

Verse 56

अथ राजानमालोक्य सर्वे तेऽपि महर्षयः । अवदन्कुपिता विप्राः शपंतः शंकरं नृपम्

王を見たとき、あの大聖仙たちは皆、憤ったバラモンとして声を発し、シャṅカラ王を呪った。

Verse 57

पांड्यभूप महामूर्ख क्रौर्याद्ब्राह्मणघातक । स्त्रीहत्या ब्रह्महत्या च कृता यस्मात्त्वयाधुना

「パーンディヤ王よ、大愚か者よ。残虐ゆえに汝はバラモン殺しとなった。いま汝は女殺しとブラフマハティヤー（梵殺）の罪を犯した。」

Verse 58

अतः शरीरसंत्यागं कुरु त्वं हव्यवाहने । नोचेत्तव न शुद्धिः स्यात्प्रायश्चित्तशतैरपि

「ゆえに、アグニの火にてこの身を捨てよ。さもなくば、百の贖罪を重ねても清浄は得られぬ。」

Verse 59

त्वत्संभाषणमात्रेण ब्रह्महत्यायुतं भवेत् । अस्मत्सकाशाद्गच्छ त्वं पांड्यानां कुलपांसन

「汝と言葉を交わすだけで、無数のブラフマハティヤーを負うことになる。去れ、我らの前から。パーンディヤの家系の塵、恥辱よ！」

Verse 60

इत्युक्तो मुनिभिः पांड्यः शंकरो द्विजपुंगवाः । तथास्तु देहसंत्यागं करिष्ये हव्यवाहने

このように牟尼たちに告げられると、パーンディヤ王シャṅカラは最勝の二度生まれに言った。「然り。われはアグニの火にてこの身を捨てよう。」

Verse 61

ब्रह्महत्याविशुद्ध्यर्थं भवतां सन्निधावहम् । अनुग्रहं मे कुर्वंतु भवंतो मुनिसत्तमाः

ブラフマハティヤーの罪を清めんがため、私は今、あなたがたの御前におります。最勝の牟尼たちよ、どうか私に慈悲と加護をお授けください。

Verse 62

तथा शरीर संत्यागात्पातकं मे लयं व्रजेत् । एवमुक्त्वा मुनीन्सर्वाञ्च्छंकरः पांड्यभूपतिः

かくしてこの身を捨てることにより、我が罪が溶けて滅びますように。そう言って諸牟尼に告げ、パーンディヤ王シャンカラは行動に移った。

Verse 63

स्वान्मंत्रिणः समाहूय बभाषे वचनं त्विदम् । भो मंत्रिणो ब्रह्महत्या मयाऽकार्यविचारतः

自らの大臣たちを呼び集め、こう告げた。「おお大臣たちよ、なすべからざることを見極められぬまま、私はブラフマハティヤーの罪を犯してしまった。」

Verse 64

स्त्रीहत्या च तथा क्रूरा महानरकदायिनी । एतत्पातकशुद्ध्यर्थं मुनीनां वचनादहम्

「また女人を殺めたことも、なんと残酷で、大いなる地獄を招く。これらの罪を清めるため、牟尼たちの言葉に従い、私は……」

Verse 65

प्रदीप्ते ऽग्नौ महाज्वाले परित्यक्ष्ये कलेवरम् । काष्ठान्यानयत क्षिप्रं तैरग्निश्च समिध्यताम्

「大いなる炎の燃えさかる火の中で、私はこの身を捨てよう。急いで薪を運べ、それで火をよく燃え立たせよ。」

Verse 66

मम पुत्रं च सुरुचिं राज्ये स्थापयताचिरात् । मा शोकं कुरुतामात्या दैवतं दुरतिक्रमम्

「わが子スルチ（Suruci）を、遅れることなく王国の位に据えよ。大臣たちよ、嘆くな。ダイヴァ（天命）の定めは、乗り越えがたい。」

Verse 67

इतीरिता नृपतिना मंत्रिणो रुरुदुस्तदा । पांड्यनाथ महाराज रिपूणामपि वत्सल

王がこのように語ると、大臣たちはその場で泣き崩れた。パーンディヤ（Pāṇḍya）の主たる大王は、敵にさえ慈しみ深かったからである。

Verse 68

वयं हि भवता नित्यं पुत्रवत्परिपालिताः । त्वां विना न प्रवेक्ष्याम पुरीं देवपुरोपमाम्

「まことに、あなたは常に私たちを実の子のように守ってくださいました。あなたなくしては、神々の都にも似たその都へ、私たちは入れません。」

Verse 69

हव्यवाहं प्रवेक्ष्यामो महा काष्ठसमेधितम् । तेषां प्रलपितं श्रुत्वा पांड्य शंकरभूपतिः । प्रोवाच मंत्रिणः सर्वान्वचनं सांत्वपूर्वकम्

「私たちは、巨大な薪の山で燃えさかる火に入ります。」その嘆きの言葉を聞いて、パーンディヤ王シャンカラ（Śaṅkara）は、すべての大臣に慰めの言葉を語った。

Verse 70

शंकर उवाच । किं करिष्यथ भोऽमात्या महापातकिना मया

シャンカラ（Śaṅkara）は言った。「大臣たちよ、この大罪人である私を、どうしようというのか。」

Verse 71

सिंहासनं समारुह्य न कर्तुं युज्यते बत । चतुरर्णवपर्यंतधरापालनमंजसा

「ああ、我が身には玉座に登り、四つの大海に囲まれた大地をたやすく治めることはふさわしくない。」

Verse 72

मत्पुत्रं सुरुचिं शीघ्रमतः स्थापयतासने । काष्ठान्यानयत क्षिप्रं प्रवेष्टुं हव्यवाहनम्

「ゆえに、わが子スルチを速やかに玉座に据えよ。直ちに薪を運べ――我は火中に入らん。」

Verse 73

मम मंत्रिवरा यूयं विलंबं त्यजताधुना । इत्युक्ता मंत्रिणः काष्ठं समानिन्युः क्षणेन ते

「汝らは我が最上の大臣なり。今こそ遅滞を捨てよ。」そう告げられるや、大臣たちはたちまち薪を運んだ。

Verse 74

अग्निं प्रज्वलितं काष्ठैर्दृष्ट्वा शंकरभूपतिः । स्नात्वाचम्य विशुद्धात्मा मुनीनां संनिधौ तदा

薪により燃え盛る火を見て、シャンカラ王は沐浴し、アーチャマナ（浄口）を行い、心を清めて、その時、聖仙たちの御前に立った。

Verse 75

अग्निं प्रदक्षिणीकृत्य तान्मुनीनपि सत्वरम् । अग्निं मुनीन्नमस्कृत्य ध्यात्वा देवमुमापतिम्

火を右繞し、また聖仙たちをも滞りなく右繞して、火と聖仙に礼拝し、ついで神なる主、ウマーの夫（シヴァ）を観想した。

Verse 76

अग्नौ पतितुमारेभे धैर्यमालंब्य भूपतिः । तस्मिन्नवसरे विप्रा मुनीनामपि शृण्वताम्

王は勇気を堅く保ち、火中へと身を投じ始めた。そのまさに時、婆羅門たちよ――牟尼たちもまた聞き入っている折に――

Verse 77

अशरीरा समुदभूद्वाणी भैरवनादिनी । भोः शंकर महीपाल मानलं प्रविशाधुना

そのとき、バイラヴァの咆哮のごとく響く無身の声が起こった。「おおシャンカラよ、大地の王よ――ただちにマーナラ（Mānala）に入れ。」

Verse 78

ब्रह्महत्यानिमित्तं ते भयं मा भून्महामते । तवोपदेशं वक्ष्यामि रहस्यं वेदसंमितम्

「大いなる心の者よ、婆羅門殺しの因によって恐れることなかれ。われは汝に教えを説こう――ヴェーダにかなう秘奥の教えを。」

Verse 79

शृणुष्वावहितो राजन्मदुक्तं क्रियतां त्वया । दक्षिणांबुनिधेस्तीरे गंधमादनपर्वते

「王よ、心して聞き、わが言葉のとおりにせよ。南の大海の岸辺、ガンダマーダナ山にて……」

Verse 80

रामसेतौ महापुण्ये महापातकनाशने । रामप्रतिष्ठितं लिगं रामनाथं महेश्वरम्

「ラーマセートゥ――至上の功徳に満ち、大罪を滅する聖地――そこにラーマが安置したリンガがある。ラーマナータと称されるマヘーシュヴァラである。」

Verse 81

सेवस्व वर्षमेकं त्वं त्रिकालं भक्तिपूर्वकम् । प्रदक्षिणप्रक्रमणं नमस्कारं च वै कुरु

汝は一年のあいだ、日に三度、信愛をもって主に仕えよ。さらにプラダクシナー（右繞の周行）と、恭敬の礼拝・五体投地をも行え。

Verse 82

महाभिषेकः क्रियतां रामनाथस्य वै त्वया । नैवेद्यं विविधं राजन्क्रियतां च दिनेदिने

汝みずからラーマナータ（Rāmanātha）に大灌頂沐浴（マハーアビシェーカ）を行え。王よ、日ごとに種々のナイヴェーディヤ（食供）を捧げよ。

Verse 83

चन्दनागरुकर्पूरै रामलिंगं प्रपूजय । भारद्वयेन गव्येन ह्याज्येन त्वभिषेचय

白檀・アガル（沈香）・樟脳をもってラーマ・リンガを礼拝せよ。さらに牛の産物より得たギーを二バーラ用い、アビシェーカ（灌沐）を行え。

Verse 84

प्रत्यहं च गवां क्षीरैर्द्विभारपरिसंमितैः । मधुद्रोणेन तल्लिंगं प्रत्यहं स्नापय प्रभोः

また毎日、二バーラに量った牛乳と、一ドローナの蜂蜜とをもって、主のそのリンガを沐浴させよ。日々欠かさず灌沐せよ。

Verse 85

प्रत्यहं पायसान्नेन नैवेद्यं कुरु भूपते । प्रत्यहं तिलतैलेन दीपाराधनमाचर

王よ、毎日パーヤサ（甘い乳粥）をナイヴェーディヤとして供えよ。さらに毎日、胡麻油の灯明による灯明供養を行え。

Verse 86

एतेन तव राजेंद्र रामनाथस्य शूलिनः । स्त्रीहत्य्रा ब्रह्महत्या च तत्क्षणादेव नश्यतः

この修行によって、王の中の王よ、三叉戟を持つラーマナータの御力により、女人殺しと婆羅門殺しの罪はただちに滅び去る。

Verse 87

दर्शनाद्रामनाथस्य भ्रूणहत्याशतानि च । अयुतं ब्रह्महत्यानां सुरापानायुतं तथा

ただラーマナータを拝するだけで、胎児殺しの罪は幾百も滅し、同様に婆羅門殺しの罪は一万、さらに酒に溺れる罪も一万、ことごとく消え去る。

Verse 88

स्वर्णस्तेयायुतं राजन्गुरुस्त्रीगमनायुतम् । एतत्संसर्गदोषाश्च विनश्यंति क्षणाद्विभो

王よ、黄金を盗む罪は一万、師（グル）の妻に近づく罪も一万、さらにその交わりから生じる穢れの過失までも、刹那に滅び去る、力ある御方よ。

Verse 89

महापातकतुल्यानि यानि पापानि संति वै । तानि सर्वाणि नश्यंति रामनाथस्य सेवया

大罪（マハーパータカ）に等しいとされるいかなる罪であっても、すべてはラーマナータへの奉仕によって滅び去る。

Verse 90

महती रामनाथस्य सेवा लभ्येत चेन्नृणाम् । किं गंगया च गयया प्रयागेणाध्वरेण वा

もし人々がラーマナータへの偉大な奉仕を得られるなら、ガンガーやガヤーやプラヤーガ、あるいは供犠の祭式さえ、何の必要があろうか。

Verse 91

तद्गच्छ रामसेतुं त्वं रामनाथं भजानिशम् । विलंबं मा कुरु विभो गमने च त्वरां कुरु

ゆえにラーマセートゥへ赴き、ラーマナータを昼夜たえず礼拝せよ。遅れるな、力ある者よ――速やかに旅立て。

Verse 92

इत्युक्त्वा विररामाथ सापि वागशरीरिणी । तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे त्वरयंति स्म भूपतिम्

そう告げると、その無身の声は静まり返った。これを聞いたすべての聖仙たちは、王に急ぐよう促した。

Verse 93

गच्छ शीघं महाराज रामसेतुं विमुक्तिदम् । रामनाथस्य माहात्म्यमज्ञात्वास्माभिरीरितम्

急ぎなさい、大王よ、解脱を授けるラーマセートゥへ。われらはその全き深奥を知らぬまま、ラーマナータの偉大さを語り告げた。

Verse 94

देहत्यागं कुरुष्वेति वह्नौ प्रज्वलितेऽधुना । अनुज्ञातो मुनिवरैरिति राजा स शंकरः

「いま燃えさかる火の中で、身を捨てよ」——最勝の聖仙たちに許され、シャンカラと名づけられた王は実行に移ろうとした。

Verse 95

चतुरंगबलं पुर्यां प्रापयित्वा त्वरान्वितः । नमस्कृत्य मुनीन्सर्वान्प्रहृष्टेनांतरात्मना

急ぎつつ、四部軍（車・象・馬・歩）を都へ帰し、すべての聖仙に礼拝して、内なる心を歓喜で満たしながら進んだ。

Verse 96

वृतः कतिपयैः सैन्यैः समादाय धनं बहु । रामनाथस्य सेवार्थमयासीद्गंधमादनम्

わずかな兵に囲まれ、多くの財を携えて、ラーマナータ（Rāmanātha）への奉仕のためガンダマーダナ（Gandhamādana）へと旅立った。

Verse 97

उवास वर्षमेकं च रामसेतौ विशुद्धिदे । एकभुक्तो जितक्रोधो विजितेंद्रियसंचयः

浄化を授けるラーマセートゥ（Rāmasetu）にて、彼は満一年住した。日に一度のみ食し、怒りを克服し、諸根の群れを制して、規律ある信愛に生きた。

Verse 98

त्रिसंध्यं रामनाथं च सेवमानः सभक्तिकम् । प्रददौ रामनाथाय दशभारं धनं मुदा

昼の三つのサンディヤ（接合の時）ごとに信心をもってラーマナータに奉仕し、喜びのうちに十バーハラ（bhāra）分の財をラーマナータへ捧げた。

Verse 99

प्रत्यहं रामनाथस्य महापूजामकारयत् । अकरोच्च धनुष्कोटौ प्रत्यहं भक्तिपूर्वकम्

彼は毎日ラーマナータの大供養（プージャー）を執り行わせ、またダヌシュコーティ（Dhanuṣkoṭi）においても日々、敬虔に信愛の行を修した。

Verse 100

स्नानं प्रतिदिनं चान्नं ब्राह्मणेभ्य ददौ मुदा । अशरीरावचःप्रोक्तमखिलं पूजनं तथा

彼は日々沐浴し、喜びをもってブラーフマナたちに食を施した。さらに、無身の声が告げたとおりに、すべての礼拝を余すところなく執り行った。

Verse 110

भूयोभूयो नमस्यामि पातकं मे विनश्यतु । भक्त्यैवं स्तुवतस्तस्य रामनाथं महेश्वरम्

幾度も幾度も礼拝する。わが罪が滅びますように。かくして彼は信愛をもって、ラーマナータ（Rāmanātha）なる大主マヘーシュヴァラを讃えた……

Verse 120

नाशयाम्यहमेतेषां महापातकसंचयम् । प्रीतोऽहं तव भक्त्या च स्तोत्रेण मनुजेश्वर

「これらの大罪の積み重なりを、われは滅ぼそう。汝の信愛と讃歌によって、われは歓喜した。人々の主よ。」

Verse 130

पुत्रदारयुतो राजा प्राप्य राज्यमकण्टकम् । मंत्रिभिः सहितो विप्रा ररक्ष पृथिवीं चिरम्

婆羅門たちよ、王は子らと妃を伴い、障りなき王国を得た。さらに大臣たちと共に、久しく大地を守護した。

Verse 133

शृण्वन्पठन्वा मनुजस्त्विममध्यायमादरात् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रामनाथं समश्नुते

この章を敬虔に聞く者、あるいは誦する者は、あらゆる罪より解き放たれ、ラーマナータ（Rāmanātha）との合一を得る。