Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 9›Shloka 67
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67

Devanagari script

स्नानदानादिनिरताः सर्वदाश्च जितेंद्रियाः । वापीकूपतडागानां कर्तारश्च सहस्रशः । व्रतशीला गुणज्ञाश्च मूर्खा वेदविवर्जिताः

Transliteration

snānadānādiniratāḥ sarvadāśca jiteṃdriyāḥ | vāpīkūpataḍāgānāṃ kartāraśca sahasraśaḥ | vrataśīlā guṇajñāśca mūrkhā vedavivarjitāḥ

Translation

彼らは沐浴（snāna）や布施（dāna）などの善行に励み、常に自制している。幾千にも及んで階段井戸（vāpī）、井戸（kūpa）、池（taḍāga）を造る。誓戒を守り徳を見分けるが、（ある者は）ヴェーダの学びを欠き、愚かである。

Word by Word
स्नानदानादिनिरताःengaged in bathing, giving, etc.
स्नानदानादिनिरताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + निरत (कृदन्त, √रम्/रमँ-रमणे, निष्ठा/क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—स्नान-दान-आदि-निरत (तत्पुरुषः, ‘स्नानदानादिषु निरताः’); विशेषणम्
सर्वदाalways
सर्वदा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of time)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
जितेन्द्रियाःself-controlled (having conquered the senses)
जितेन्द्रियाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त, √जि/जि-जय॑े, निष्ठा/क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—जितेन्द्रिय (तत्पुरुषः, ‘जितानि इन्द्रियाणि येषाम्/यैः’); विशेषणम्
वापीकूपतडागानाम्of wells, stepwells, and ponds
वापीकूपतडागानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवापी (प्रातिपदिक) + कूप (प्रातिपदिक) + तडाग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहारद्वन्द्व), षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः—वापी-कूप-तडाग (द्वन्द्वः, समाहारः)
कर्तारःmakers/builders
कर्तारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक; √कृ/डुकृञ्-करणे, तृच् प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
सहस्रशःby the thousand; in thousands
सहस्रशः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषणम् (distributive/quantifying adverb)
व्रतशीलाःobservant of vows
व्रतशीलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्रत (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—व्रतशील (तत्पुरुषः/कर्मधारयप्रायः, ‘व्रते शीलं येषाम्/व्रतशीलाः’); विशेषणम्
गुणज्ञाःknowers of virtues/qualities
गुणज्ञाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + ज्ञ (कृदन्त, √ज्ञा/ज्ञा-अवबोधने, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—गुणज्ञ (तत्पुरुषः, ‘गुणान् जानन्ति’); विशेषणम्
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
मूर्खाःfoolish
मूर्खाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमूर्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
वेदविवर्जिताःdevoid of the Veda
वेदविवर्जिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त, √वृज्/वृजँ-वर्जने with वि-, निष्ठा/क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—वेद-विवर्जित (तत्पुरुषः, ‘वेदेन विवर्जिताः/वेदरहिताः’); विशेषणम्
Speaker

Unspecified (Dharmāraṇya narrative voice)

Visual Art Cues

Scene: A dharmic settlement at the edge of a sacred forest: ascetics and householders performing river-bathing, distributing alms, and supervising the digging of a stepwell and pond; a learned brāhmaṇa recites Veda while some pious yet unlearned donors stand respectfully, highlighting the contrast between merit and learning.

Characters & Entities
S
Snāna
D
Dāna
V
Vāpī
K
Kūpa
T
Taḍāga
V
Veda
V
Vrata

FAQs

Public welfare (waterworks), charity, and vows are praised, but enduring dharma is strengthened by Vedic knowledge and right discernment.

The verse supports tīrtha-culture broadly through water-conservation works (wells/ponds), but does not name a particular site.

It commends snāna (bathing), dāna (charity), vrata (vows), and the dharmic act of creating water sources (vāpī, kūpa, taḍāga).

←Previous Verse
Next Verse→