Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55

Devanagari script

प्रेषणीयं वाचिकं मे सर्वदा द्विजसत्तमाः । यंयं कामं प्रार्थयध्वं तं तं दास्याम्यहं विभो

Transliteration

preṣaṇīyaṃ vācikaṃ me sarvadā dvijasattamāḥ | yaṃyaṃ kāmaṃ prārthayadhvaṃ taṃ taṃ dāsyāmyahaṃ vibho

Translation

おお、最勝の二度生まれの方々よ、我が言葉は常に汝らのためにある。汝らが願う望みは、どれであれ一つ残らず、我は授けよう、主よ。

Word by Word

• प्रेषणीयम्: to be dispatched / to be conveyed
• प्रेषणीयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + इष्/एष् (धातु) + अनीय (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (अनीय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (fit to be sent/ordered)

• वाचिकम्: oral / by speech
• वाचिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाचिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (verbal/oral)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन (enclitic: my/of me)

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: always)

• द्विजसत्तमाः: O best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजसत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थे), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संबोधनार्थे (addressing)

• यम्: whatever (which)
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (repeated)

• यम्: whatever
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (repeated for emphasis)

• कामम्: desire / wish
• कामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रार्थयध्वम्: request (you all)
• प्रार्थयध्वम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अर्थ् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (repeated)

• तम्: that (same)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (repeated for emphasis)

• दास्यामि: I will give
• दास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (I will give)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विभो: O lord
• विभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन

Speaker

Unspecified in snippet (context: a ruler/patron addressing brāhmaṇas)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A dignified figure addresses brāhmaṇas: hands in respectful gesture, attendants poised; the emphasis is on the solemn vow—speech as an offering.

Characters & Entities

• Dvija (brāhmaṇas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through truthful commitment and devoted service to the worthy, especially brāhmaṇas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Dharmāraṇya narrative setting, where dharma-centered conduct is extolled.

What ritualistic prescription is mentioned?

An open-handed vow of dāna and service—granting requested boons appropriately.