Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

इंद्राद्या देवताः सर्वे यद्देहे प्रतिबिंबिताः । प्रपश्यंति तदात्मानं भास्करः सलिले यथा

Transliteration

iṃdrādyā devatāḥ sarve yaddehe pratibiṃbitāḥ | prapaśyaṃti tadātmānaṃ bhāskaraḥ salile yathā

Translation

インドラをはじめとするすべての神々は、彼の身に自らが映り込むのを見て、そこに己の姿を観た。まるで太陽が水に映るように。

Word by Word

• इन्द्राद्याः: Indra and others
• इन्द्राद्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—इन्द्रः आदिः येषां ते (इन्द्र-आदि)

• देवताः: deities
• देवताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (देवताः इत्यस्य)

• यत्: in which
• यत्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सम्बन्धे (यत्-देहे)

• देहे: in the body
• देहे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• प्रतिबिम्बिताः: reflected
• प्रतिबिम्बिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रति + √बिम्ब्/बिम्ब (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूतकर्मणि कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), विशेषणम् (देवताः)

• प्रपश्यन्ति: they see clearly
• प्रपश्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √पश् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (आत्मानम्)

• आत्मानम्: self
• आत्मानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• भास्करः: the sun
• भास्करः: Upamana/Drishtanta-karta (उपमान/दृष्टान्तकर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सलिले: in water
• सलिले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सलिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• यथा: as, like
• यथा: Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानवाचक-समुच्चय/उपमा-प्रदर्शक (comparative particle)

Speaker

Sūta

Visual Art Cues

Scene: A radiant ascetic or extraordinary being stands; within his body-surface the devas (Indra and others) appear as shimmering reflections, like the sun mirrored in rippling water.

Characters & Entities

• Indra
• devatāḥ
• Bhāskara (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Intense sādhana is portrayed as transforming the practitioner into a luminous ‘mirror’—a symbol of inner purity and concentrated power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse uses a universal metaphor (sun in water) to convey spiritual reflection.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes the effect of austerity and inner consecration.