Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 19›Shloka 31
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 31

Devanagari script

वन्ध्या च दुर्भगा नारी काकवन्ध्या मृतप्रजा । मृतवत्सा महादुष्टा स्नात्वा कुण्डे शिवाग्रतः । पूजयेदेकचित्तेन स्नानमात्रेण शुद्ध्यति

Transliteration

vandhyā ca durbhagā nārī kākavandhyā mṛtaprajā | mṛtavatsā mahāduṣṭā snātvā kuṇḍe śivāgrataḥ | pūjayedekacittena snānamātreṇa śuddhyati

Translation

たとえ不妊の女、不運の女、「カー カ・ヴァンドゥヤー」と呼ばれる者、子を失った者、乳児を失った者、さらには大いなる罪人であっても——シヴァの御前のクンダにて沐浴し、一心に礼拝すべきである。沐浴のみで清められる。

Word by Word
वन्ध्याbarren
वन्ध्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (barren)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
दुर्भगाunfortunate
दुर्भगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्भगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (unfortunate)
नारीwoman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
काकवन्ध्याutterly barren
काकवन्ध्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाक (प्रातिपदिक) + वन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (barren like a crow; idiomatically utterly barren)
मृतप्रजाwhose children are dead
मृतप्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (प्रातिपदिक/कृदन्त) + प्रजा (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (मृता प्रजा यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
मृतवत्साwhose calf/child has died
मृतवत्सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (प्रातिपदिक/कृदन्त) + वत्स (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (मृतः वत्सः यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महादुष्टाvery wicked
महादुष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दुष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकर्मधारय; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (very wicked)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया
कुण्डेin the pond/tank
कुण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
शिवाग्रतःbefore Śiva
शिवाग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootशिव (प्रातिपदिक) + अग्रतः (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअग्रतः = अव्यय (in front of); शिवाग्रतः = ‘in front of Śiva’ (usage as indeclinable adverbial)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एकचित्तेनwith single-mindedness
एकचित्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/भाव (with single-mindedness)
स्नानमात्रेणby mere bathing
स्नानमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + मात्रा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (स्नानस्य मात्रा); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (by mere bathing)
शुद्ध्यतिis purified
शुद्ध्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुध् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (becomes purified)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dharmāraṇya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-kuṇḍa (Indreśvara precinct)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A group of women—some sorrowful, some stigmatized—approach the kuṇḍa near a Śiva shrine. They bathe, then offer bilva and lamps with intense concentration; their faces shift from grief to calm purity.

Characters & Entities
Ś
Śiva

FAQs

The tīrtha’s sanctity and Śiva’s presence are portrayed as universally purifying, transcending social stigma and personal misfortune.

The sacred kuṇḍa (pond) before Śiva in the Indreśvara/Jayaṃteśa context of Dharmāraṇya Khaṇḍa.

Bathe in the kuṇḍa and then worship Śiva with eka-citta (single-pointed devotion).

←Previous Verse
Next Verse→