Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69
Devanagari script
धर्षितोपि तया धीरः सुमेधा नूतनस्त्रियम् । यत्नादानीय सदनं कृत्स्नं तत्र न्यवेदयत्
Transliteration
dharṣitopi tayā dhīraḥ sumedhā nūtanastriyam | yatnādānīya sadanaṃ kṛtsnaṃ tatra nyavedayat
Translation
彼女に迫られながらも、沈着なるスーメーダは、新たに女となった者を慎重に家へ連れ帰り、そこで一切の次第を告げた。
Word by Word
धर्षितःassaulted/violated
धर्षितः:
Visheshana (Qualifier of धीरः/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘insulted/assaulted’
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक-निपात (concessive)
तयाby her
तया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
धीरःthe steadfast man
धीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
सुमेधाthe intelligent one
सुमेधा:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु-मेधस्/मेधा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (सु मेधा यस्य सः)
नूतनस्त्रियम्the new woman
नूतनस्त्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनूतन-स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः (नूतना स्त्री)
यत्नात्with effort
यत्नात्:
Hetu/Apadana (Cause/source/हेतु)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (ablative of manner: ‘with effort’)
आनीयhaving brought
आनीय:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formअव्ययभाव-क्त्वान्त (ल्यप्), ‘having brought’; उपसर्गः आ
सदनम्the house
सदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृत्स्नम्entire
कृत्स्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (सदनम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
न्यवेदयत्informed/announced
न्यवेदयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु) (causative: निवेदयति)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; धातोः णिच्-प्रयोगः (causative)
Speaker
Narrative voice (third-person description)
Visual Art Cues
Scene: Sumedhā, calm despite being assailed, escorts the transformed/new woman carefully to his home and narrates everything without concealment; a scene of composure and moral clarity.
Characters & Entities
S
SumedhāFAQs
Dhairya (steadfastness) and truthful disclosure are upheld as dharmic responses when confronted with shocking reversals of fate.
None is mentioned in this verse.
None.