Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67
Devanagari script
चंद्रकांतस्थलं रम्यं हेमद्वारकपाटकम् । अनेकशतसाहस्रमणिदीपविराजितम्
Transliteration
caṃdrakāṃtasthalaṃ ramyaṃ hemadvārakapāṭakam | anekaśatasāhasramaṇidīpavirājitam
Translation
麗しき中庭は月長石の敷き、扉の板は黄金。宝石の灯火が幾百幾千と輝きわたっていた。
Word by Word
चंद्रकांतस्थलम्a floor/ground of moonstone (candrakānta)
चंद्रकांतस्थलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्रकान्त (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—चन्द्रकान्त-स्थलम् (चन्द्रकान्तमणिनिर्मितं स्थलम्)
रम्यम्beautiful, delightful
रम्यम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
हेमद्वारकपाटकम्a golden door-panel
हेमद्वारकपाटकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक) + कपाटक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—हेम-द्वार-कपाटकम् (हेमनिर्मितस्य द्वारस्य कपाटकम्)
अनेकशतसाहस्रमणिदीपविराजितम्adorned with many hundreds and thousands of jewel-lamps
अनेकशतसाहस्रमणिदीपविराजितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक) + मणि (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + विराजित (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—अनेक-शत-साहस्र-मणि-दीप-विराजितम् (अनेकैः शतसाहस्रैः मणिदीपैः विराजितम्)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this snippet)
Visual Art Cues
Scene: A serene courtyard paved with chandra-kānta (moonstone) that seems to drink and emit cool light; massive golden door-panels; innumerable jewel-lamps suspended and set in niches, creating a starfield of colored flames.
Characters & Entities
C
caṃdrakānta (moonstone)H
hema (gold)M
maṇi-dīpa (jewel-lamps)FAQs
The Purāṇic universe is portrayed as richly ordered and luminous, hinting that beauty and power exist on many planes.
No earthly tīrtha is named; the verse continues the depiction of Takṣaka’s Nāga-city.
None.