Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 151
Devanagari script
स गत्वोवाच ताञ्छीघ्रमिंद्रसेनो विमुच्यताम् । चंद्रांगदस्तस्य सुतः प्राप्तोऽयं पन्नगाल यात्
Transliteration
sa gatvovāca tāñchīghramiṃdraseno vimucyatām | caṃdrāṃgadastasya sutaḥ prāpto'yaṃ pannagāla yāt
Translation
そこへ行くと彼は急ぎ告げた。「ただちにインドラセーナを解き放て。これはその子チャンドラームガダ（Candrāṃgada）である。ナーガの世界より遣わされ、ここに到来したのだ。」
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverb)
इन्द्रसेनःO Indrasena
इन्द्रसेनः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संबोधनार्थे (vocative sense) नाम
विमुच्यताम्let (him) be released
विमुच्यताम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + मुच् (धातु)
Formलोट् (imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः (passive): ‘let (him) be released’
चन्द्रांगदःChandrāṅgada (proper name)
चन्द्रांगदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र + अंगद (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय-समास (चन्द्र इव अंगदः/चन्द्र-नामकः अंगदः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राप्तःarrived
प्राप्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सुतः इत्यस्य विशेषणम्
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
पन्नगO serpent (one)
पन्नग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/संबोधन-प्रायः; ‘इन्द्रसेन’ इत्यस्य विशेषण/उपाधि-रूपेण
अलात्from the al/bee (reading uncertain)
अलात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootअल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; (पाठभेद/अर्थसंदेह: ‘अल’ = bee/other)
यात्may go/should go
यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Unspecified messenger/narrator voice quoting the message
Visual Art Cues
Scene: A nāga-emissary stands before the throne, delivering a clear message: ‘Release Indrāsena’; courtiers turn in surprise as the identity of Candrāṃgada is proclaimed.
Characters & Entities
I
IndrāsenaC
CandrāṃgadaN
Nāga (Pannaga)FAQs
Recognition of rightful identity and lineage restores justice—wrongful restraint is corrected when truth is established.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None; it is a command and identification within the narrative.