Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 71
Devanagari script
जरया ग्रस्तसर्वांगी दुःखमाप दुरत्ययम् । निरन्नपानवसना सा कदाचिन्महाजनान्
Transliteration
jarayā grastasarvāṃgī duḥkhamāpa duratyayam | nirannapānavasanā sā kadācinmahājanān
Translation
老いが全身をとらえ、彼女は耐えがたい苦しみに沈んだ。食も飲み物も衣もなく、ある時、彼女は大勢の人々に出会った。
Word by Word
जरयाby old age
जरया:
Karana (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/हेतु (by old age)
ग्रस्तafflicted
ग्रस्त:
Visheshana (Qualifier within compound)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुं/नपुंस-प्रातिपदिकरूपेण समासे; अर्थः ‘ग्रस्तः’ = seized/afflicted
सर्वall
सर्व:
Visheshana (Qualifier within compound)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formसमासे पूर्वपद; ‘सर्व’ = all
अङ्गी(she) whose whole body was afflicted
अङ्गी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषभावः: सर्वाणि अङ्गानि यस्याः/यस्य → सर्वाङ्गी; ‘ग्रस्त’ इति विशेषणपूर्वकः: ग्रस्तसर्वाङ्गी = whose whole body is afflicted; कर्तृपद (subject)
दुःखम्sorrow/pain
दुःखम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म (object)
आपexperienced/attained
आप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/परोक्षभूत) परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘आपा’ = attained/experienced
दुरत्ययम्hard to overcome
दुरत्ययम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुरत्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘दुःखम्’ इति विशेषणम्; समासः कर्मधारयः: दुर् + अत्यय = hard to cross/overcome
निर्without
निर्:
Upasarga/Modifier
TypeIndeclinable
Rootनिर् (उपसर्ग/अव्यय)
Formउपसर्ग/निपात; समासे नकारार्थक (without)
अन्नfood
अन्न:
Sambandha (within compound)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formसमासे पद; ‘food’
पानdrink
पान:
Sambandha (within compound)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formसमासे पद; ‘drink’
वसनाwithout food, drink, and clothing
वसना:
Visheshana (Qualifier of subject)
TypeNoun
Rootवसन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समासः द्वन्द्वः: अन्न + पान + वसन; तत्र ‘निर्’ उपपदपूर्वकः: निरन्नपानवसना = without food, drink, and clothing; कर्तृपदस्य विशेषणम्
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; सर्वनाम; कर्ता (subject)
कदाचित्once/sometime
कदाचित्:
Kriya-visheshana (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
महाजनान्great people/crowds
महाजनान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; समासः कर्मधारयः: महान्तः जनाः → महाजनाः; कर्म (object)
Speaker
Narrator (context not specified in snippet; likely the Purāṇic narrator in Brahmakhaṇḍa)
Visual Art Cues
Scene: A frail, bent old woman, body trembling, wrapped in torn cloth, stands at the edge of a bustling crowd; her gaze is drawn toward the gathering as if hope appears amid despair.
FAQs
Old age reveals the fragility of worldly supports, urging compassion and dharmic care for those without resources.
No site is named yet; the verse prepares for a scene involving a public religious journey.
None explicitly in this verse.