Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 15›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

Devanagari script

आयुर्विनश्यत्ययशो विवर्धते भाग्यं क्षयं यात्यतिदुर्गतिं व्रजेत् । स्वर्गाच्च्यवंते पितरः पुरातना धर्मव्यपेतस्य नरस्य निश्चितम्

Transliteration

āyurvinaśyatyayaśo vivardhate bhāgyaṃ kṣayaṃ yātyatidurgatiṃ vrajet | svargāccyavaṃte pitaraḥ purātanā dharmavyapetasya narasya niścitam

Translation

法（ダルマ）から外れた者には、定まった報いがある。寿命は尽き、不名誉は増し、幸運は消え失せ、極度の悲惨に陥り、古き祖先たちさえも天から堕ちるのである。

Word by Word
आयुःlife-span
आयुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = nominative singular (“life-span”)
विनश्यतिperishes
विनश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु) + वि- (उपसर्ग)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद = present indicative, 3rd sg (“perishes”)
यशःfame
यशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = nominative singular (“fame”)
विवर्धतेincreases
विवर्धते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (धातु) + वि- (उपसर्ग)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद = present indicative, 3rd sg (“increases”)
भाग्यम्fortune
भाग्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन = nom/acc sg (“fortune”)
क्षयम्decline, destruction
क्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = accusative singular (“to destruction/decline”)
यातिgoes to, reaches
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद = present indicative, 3rd sg (“goes/attains”)
अतिदुर्गतिम्extreme misfortune/evil state
अतिदुर्गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग) + दुर्गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = accusative singular; समासः: अति-दुर्गति (तत्पुरुष)
व्रजेत्would go
व्रजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद = optative, 3rd sg (“would go/should go”)
स्वर्गात्from heaven
स्वर्गात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन = ablative singular (“from heaven”)
च्यवन्तेfall
च्यवन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√च्यु (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद = present indicative, 3rd pl (“fall down”)
पितरःancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = nominative plural (“ancestors/fathers”)
पुरातनाःancient, former
पुरातनाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = nominative plural; विशेषण of पितरः
धर्मव्यपेतस्यof one who has fallen away from dharma
धर्मव्यपेतस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + व्यपेत (कृदन्त, वि+अप+√इ ‘to go away’ → व्यपेत)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन = genitive singular; कृदन्त-विशेषण (क्त); समासः: धर्म-व्यपेत (तत्पुरुष, “devoid of dharma”)
नरस्यof the man
नरस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन = genitive singular (“of the man”)
निश्चितम्certain, definite
निश्चितम्:
Vidhaya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootनिश्चित (कृदन्त, नि+√चि ‘to determine’ → निश्चित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन = neuter nom/acc sg; predicate adjective (“certain/definite”)
Speaker

Unknown (gnomic statement within the narrative; speaker not identifiable from snippet alone)

Visual Art Cues

Scene: A moral tableau: a man stepping off the path of dharma into a thorny wasteland; above, ancestral figures (pitṛs) slipping from a luminous heaven as his fortune and fame crumble like falling garlands.

Characters & Entities
D
dharma
P
pitṛ

FAQs

Dharma sustains both personal welfare and ancestral merit; abandoning dharma brings ruin here and hereafter.

No particular tīrtha is praised in this verse.

No explicit rite is taught; it presents a dharma-sūtra-like consequence statement.

←Previous Verse
Next Verse→