Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13
Devanagari script
व्याघ्रेणापहृतां पत्नीं वीक्ष्य विप्रोऽतिदुःखितः । रुरोद हा प्रिये बाले हा कांते हा पतिव्रते
Transliteration
vyāghreṇāpahṛtāṃ patnīṃ vīkṣya vipro'tiduḥkhitaḥ | ruroda hā priye bāle hā kāṃte hā pativrate
Translation
虎に妻を奪われたのを見て、バラモンは悲嘆に沈み、声を上げて泣いた。「ああ、愛しい人よ！やさしき娘よ！いとしき方よ！貞節の妻よ！」
Word by Word
व्याघ्रेणby the tiger
व्याघ्रेण:
Karaṇa (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
अपहृताम्abducted, carried off
अपहृताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअप-हृ (धातु) → अपहृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (पत्नीम्)
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवीक्ष् (धातु) → वीक्ष्य (क्त्वा/gerund)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अति-दुःखितःextremely sorrowful
अति-दुःखितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास (अत्यन्तं दुःखितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (विप्रस्य)
रुरोदwept
रुरोद:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
बालेO girl, O young one
बाले:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)
कान्तेO beloved
कान्ते:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
हाalas! O!
हा:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)
पतिव्रतेO devoted wife
पतिव्रते:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (पति-व्रता: पत्यौ व्रतं यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
Speaker
Brāhmaṇa husband (vipra)
Visual Art Cues
Scene: The brāhmaṇa collapses into grief, arms outstretched, crying endearments and praising her as pativratā, while others stand stunned at the forest edge.
Characters & Entities
B
brāhmaṇa (vipra)W
wife (patnī)T
tiger (vyāghra)FAQs
It underscores the sanctity of household dharma and the deep responsibility to protect family and the virtuous (pativratā).
No tīrtha is directly glorified in this verse; it is a personal lament within the larger narrative.
None; the verse expresses sorrow and the virtue of marital fidelity.