Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

Devanagari script

एष ते नृप जामाता चंद्रांगद महाबलः । अस्य वंशमथोत्पत्तिं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

Transliteration

eṣa te nṛpa jāmātā caṃdrāṃgada mahābalaḥ | asya vaṃśamathotpattiṃ śrotumicchāmi tattvataḥ

Translation

「大力の王チャンドラーンガダよ、この者はいまや汝の婿となった。真実として、その家系と出生の由来を聞きたい。」

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• जामाता: son-in-law
• जामाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जामातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• चन्द्रांगद: O Candrāṅgada
• चन्द्रांगद: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र-अङ्गद (चन्द्र प्रातिपदिक + अङ्गद प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः/नाम; (चन्द्र इव अङ्गदः/चन्द्रनामकः अङ्गदः)

• महाबलः: mighty, very strong
• महाबलः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा-बल (महा प्रातिपदिक + बल प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः

• अस्य: of this (man)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• वंशम्: lineage
• वंशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अथ: and also
• अथ: Discourse marker (Sambandha/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक-निपातः (and then/also)

• उत्पत्तिम्: origin, birth
• उत्पत्तिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• श्रोतुम्: to hear
• श्रोतुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive); ‘to hear’

• इच्छामि: I wish, I desire
• इच्छामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्त्वतः: truly, in detail
• तत्त्वतः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्त्वतस् (अव्यय; तत्त्व + तस्)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक-अव्यय (in truth/accurately)

Speaker

Vajrabāhu (addressing King Candrāṅgada)

Visual Art Cues

Scene: Vajrabāhu addresses King Candrāṅgada in the royal hall, indicating the hero as the king’s son-in-law; the king listens intently; scribes and ministers stand by as the lineage story is about to unfold.

Characters & Entities

• Vajrabāhu
• Candrāṅgada
• Bhadrāyuṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma seeks clarity: alliances are strengthened when truth about origin and character is known and honored.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is described; the narrative turns toward explaining Bhadrāyuṣa’s origins.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a request for truthful account (tattvataḥ) of lineage and birth.