Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26
Devanagari script
मृगया द्यूतपानेषु स्त्रीषु स्त्रीविजितेषु च । अत्याहारमतिक्रोधमतिनिद्रामतिश्रमम्
Transliteration
mṛgayā dyūtapāneṣu strīṣu strīvijiteṣu ca | atyāhāramatikrodhamatinidrāmatiśramam
Translation
狩猟、賭博、飲酒、女色への耽溺、そして女に支配されることを避けよ。また、過食、過度の怒り、過眠、過労をも避けよ。
Word by Word
मृगयाhunting
मृगया:
Sambandha (Topic/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृगया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विषय-निर्देश (topic heading)
द्यूतपानेषुin gambling and drinking
द्यूतपानेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्यूत + पान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व (द्यूतं च पानं च); अधिकरणे
स्त्रीषुamong women
स्त्रीषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; अधिकरणे
स्त्रीविजितेषुamong those conquered by women (woman-dominated)
स्त्रीविजितेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्त्री + विजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (विजित = √जि 'to conquer' क्त); षष्ठी-तत्पुरुष (स्त्रीभिः विजिताः/स्त्रीणां विजिताः); अधिकरणे
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अत्याहारम्overeating
अत्याहारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअति + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; उपपद-तत्पुरुष (अत्यधिकः आहारः)
अतिक्रोधम्excessive anger
अतिक्रोधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअति + क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; उपपद-तत्पुरुष (अत्यधिकः क्रोधः)
अतिनिद्राम्excessive sleep
अतिनिद्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअति + निद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; उपपद-तत्पुरुष (अत्यधिकः निद्रा)
अतिश्रमम्excessive exertion
अतिश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअति + श्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; उपपद-तत्पुरुष (अत्यधिकः श्रमः)
Speaker
Unspecified elder/teacher figure in Brahmottarakhaṇḍa (didactic instruction)
Visual Art Cues
Scene: A pilgrim turns away from a hunting party, dice game, and tavern; instead walks toward a temple with controlled posture; symbols of overeating and oversleeping shown as heavy chains being broken.
FAQs
Dharma and stability are protected by temperance—avoid addictive pleasures and every form of excess.
None; it is nīti (conduct) instruction.
None; it is a prohibition list aimed at self-control and governance.