Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 84
Devanagari script
स बालः संगतः प्राणैः शनैरुन्मील्य लोचने । प्राप्तपूर्वेन्द्रियबलो रुरोद स्तन्यकांक्षया
Transliteration
sa bālaḥ saṃgataḥ prāṇaiḥ śanairunmīlya locane | prāptapūrvendriyabalo ruroda stanyakāṃkṣayā
Translation
その子は息と再び結ばれて、ゆるやかに目を開き、かつての感覚の力を取り戻すと、乳を求めて泣き声を上げた。
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बालःthe child
बालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सः इति सर्वनामस्य विशेष्य
संगतःreunited/come together
संगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-गत (प्रातिपदिक; √गम्)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बालस्य विशेषण
प्राणैःwith the life-breaths
प्राणैः:
Sahakāraka/Instrument (सह/करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
शनैःslowly
शनैः:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner)
उन्मील्यhaving opened
उन्मील्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउद्-√मील् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having opened’
लोचने(his) two eyes
लोचने:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
प्राप्तपूर्वेन्द्रियबलःhaving regained his former sensory strength
प्राप्तपूर्वेन्द्रियबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राप्त-पूर्व-इन्द्रिय-बल (प्रातिपदिक; components: प्राप्त + पूर्व + इन्द्रिय + बल)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास; ‘पूर्वम् इन्द्रियबलम् प्राप्तः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बालस्य विशेषण
रुरोदhe cried
रुरोद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
स्तन्यकाङ्क्षयाfrom desire for milk
स्तन्यकाङ्क्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootस्तन्य-काङ्क्षा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/कर्म-तत्पुरुष (object-determinative) ‘स्तन्यस्य काङ्क्षा’; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतौ (instrumental of cause)
Speaker
Narrator (not specified in snippet; likely Purāṇic narrator within Brahmottarakhaṇḍa)
Visual Art Cues
Scene: The child’s eyelids flutter open; breath steadies; the face turns with newborn urgency; a cry rises—simple, human, and unmistakably alive.
Characters & Entities
C
Child (bāla)FAQs
True restoration is complete—life, senses, and natural needs return, showing the wholeness of divine intervention.
No specific site is mentioned in this verse.
No direct prescription here; it describes the observable effects of life returning (prāṇa and indriya-bala).