Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5
Devanagari script
स वेश्यां पिंगलां नाम रममाणो दिवानिशम् । तस्या एव गृहे नित्यमासीदविजितेंद्रियः
Transliteration
sa veśyāṃ piṃgalāṃ nāma ramamāṇo divāniśam | tasyā eva gṛhe nityamāsīdavijiteṃdriyaḥ
Translation
彼はピンガラーという名の遊女と昼夜たわむれ、感官を制することなく、常にその家に住みついていた。
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वेश्याम्a courtesan
वेश्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवेश्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
पिङ्गलाम्Piṅgalā
पिङ्गलाम्:
Karma (Apposition to object/विशेषण-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपिङ्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming/नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (particle indicating name)
रममाणःenjoying/consorting
रममाणः:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootरम् (धातु) → रममाण (कृदन्त-प्रातिपदिक; शतृ/शानच्)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्/आत्मनेपदी), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (present participle)
दिवा-निशम्day and night
दिवा-निशम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय) + निशम् (अव्यय)
Formअव्यय-द्वन्द्व (adverbial copulative); कालवाचक क्रियाविशेषण
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
गृहेin (her) house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kala (Frequency/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb: always)
आसीत्stayed/was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन
अविजित-इन्द्रियःone whose senses were uncontrolled
अविजित-इन्द्रियः:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + विजित (कृदन्त; वि-√जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (अविजितानि इन्द्रियाणि यस्य)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this snippet)
Visual Art Cues
Scene: Inside Piṅgalā’s house: Mandara revels day and night, oblivious to dharma; the imagery emphasizes enclosure, repetition, and sensory saturation.
Characters & Entities
P
PiṅgalāFAQs
Unchecked senses and obsessive attachment bind one to degradation and distance one from dharma.
No tirtha is named; the verse advances the moral storyline set in Avanti.
None explicitly; the implied discipline is indriya-nigraha (restraint of the senses).