Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13
Devanagari script
प्रशमादर्चिषामेतदनुद्गीर्णं सुरायुधम् । वृत्रस्य हन्तुः कुलिशं कुण्ठितश्रीव लक्ष्यते
Transliteration
praśamādarciṣāmetadanudgīrṇaṃ surāyudham | vṛtrasya hantuḥ kuliśaṃ kuṇṭhitaśrīva lakṣyate
Translation
神々の武器はもはや昔の炎を放たず、ヴリトラを討った者の金剛杵（クリシャ）さえ、その栄光が鈍ったかのように見える。
Word by Word
प्रशमात्from calmness; from subsiding
प्रशमात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी (5th), एकवचनम्
अर्चिषाम्of the flames; rays
अर्चिषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th), बहुवचनम्
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सर्वनाम
अनुद्गीर्णम्not swallowed; not devoured
अनुद्गीर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअनु (उपसर्ग) + उद् (उपसर्ग) + √गॄ (धातु; ‘to swallow’) + क्त (गीर्ण)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
सुरायुधम्weapon of the gods
सुरायुधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; तत्पुरुषः (सुराणाम् आयुधम्)
वृत्रस्यof Vṛtra
वृत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th), एकवचनम्
हन्तुःof the slayer
हन्तुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहन्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th), एकवचनम्
कुलिशम्the thunderbolt
कुलिशम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुलिश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्
कुण्ठितश्रीःwith blunted splendor
कुण्ठितश्रीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुण्ठित (कृदन्त; √कुण्ठ्/√कुण्ठय् क्त) + श्री (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
इवas if
इव:
Upama-sambandha (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (comparative particle)
लक्ष्यतेis seen; appears
लक्ष्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
Speaker
Brahmā (continuing)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) narrative frame
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Devas; also the king in narrative frame indirectly
Visual Art Cues
Scene: Indra’s vajra is shown dull and unblazing, its edges softened; devas stand with lowered weapons, while Brahmā observes with calm insight.
Characters & Entities
B
BrahmāD
DevasV
VṛtraV
Vṛtrahā (Indra)FAQs
When righteousness is shaken, even the instruments of power lose brilliance—victory depends on restored dharma, not mere weaponry.
No specific sacred site is mentioned in this verse.
None stated.