Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 79

Devanagari script

उपरागे तु सोमस्य तीर्थं गत्वा जितेन्द्रियः । सत्यलोकाच्च्युतश्चापि राजा भवति धार्मिकः

Transliteration

uparāge tu somasya tīrthaṃ gatvā jitendriyaḥ | satyalokāccyutaścāpi rājā bhavati dhārmikaḥ

Translation

しかし月食の時、感官を制してティールタ（聖地）に赴けば、サティヤローカより堕ちた者でさえ、法（ダルマ）にかなう正しき王となる。

Word by Word

• उपरागे: at the eclipse
• उपरागे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: उपराग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; काल/अवसर-निर्देशे (time-location)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे

• सोमस्य: of the Moon
• सोमस्य: षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• तीर्थम्: a sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थम्: कर्म (Karman/Object)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; अव्ययभाव

• जितेन्द्रियः: one who has conquered the senses
• जितेन्द्रियः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: जित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; √जि (धातु) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक))
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle)

• सत्यलोकात्: from Satyaloka
• सत्यलोकात्: अपादान (Apādāna/Ablative source)
• Type: Noun
• Root: सत्यलोक (प्रातिपदिक; सत्य + लोक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• च्युतः: fallen (down)/descended
• च्युतः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: च्युत (प्रातिपदिक; √च्यु (धातु))
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• अपि: also/even
• अपि: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अप्यर्थे/सम्भावनायाम्

• राजा: a king
• राजा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवति: becomes
• भवति: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• धार्मिकः: righteous
• धार्मिकः: कर्तृ-विशेषण / विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda (deduced, tīrtha-phala teaching)

Characters & Entities

• Soma (Moon)
• Satyaloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Self-mastery combined with tīrtha-visit at powerful cosmic times (eclipses) can transform destiny and restore dharmic standing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Revā (Narmadā) tīrtha referenced within Revā Khaṇḍa’s sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Going to a tīrtha during the Moon’s eclipse with restrained senses (jitendriya discipline).