Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 77

Devanagari script

कथितं कन्यया यच्च तत्सर्वं पुस्तिकाकृतम् । आगतोऽहं नृपश्रेष्ठ तीर्थेऽत्र दुरितापहे

Transliteration

kathitaṃ kanyayā yacca tatsarvaṃ pustikākṛtam | āgato'haṃ nṛpaśreṣṭha tīrthe'tra duritāpahe

Translation

乙女が語ったことはすべて、小さな書に書き留めた。ゆえに私は来たのだ、最勝の王よ、罪を除くこのティールタ（聖なる渡し場）へ。

Word by Word

• कथितम्: said/told
• कथितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• कन्यया: by the maiden
• कन्यया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन

• यत्: which/whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देशक-सर्वनाम

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तत्)

• पुस्तिका-कृतम्: written in a booklet
• पुस्तिका-कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुस्तिका (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पुस्तिकायां कृतम्/पुस्तिकाकृतम्)

• आगतः: having come
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि—अहम् इत्यस्य विशेषणम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• नृपश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• दुरित-अपहे: (at the place) that removes sin
• दुरित-अपहे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दुरित (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थे); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (दुरितस्य अपहः—अपहारी)

Speaker

Narrator/character speaking to the king (nṛpaśreṣṭha)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Duritāpaha tīrtha (within Revā context; specific name not given)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: nṛpaśreṣṭha (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-scholar shows a small booklet of notes, explaining to a king that he wrote down a maiden’s instructions and has now arrived at the sin-destroying tīrtha.

Characters & Entities

• Tīrtha (duritāpaha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred teachings are preserved and acted upon: hearing (śravaṇa) and faithfully following tīrtha-instructions leads one to sin-removing holy places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A local “duritāpaha” tīrtha in the Revā Khaṇḍa setting (contextually near Hanūmanteśvara).

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed here; it emphasizes recording and following the previously given tīrtha-vidhi.