Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

न च पूर्वं त्वया पापं कृतं रावणसंक्षये । स्वामिकार्यरतस्त्वं हि सिद्धोऽसि मम दर्शनात्

Transliteration

na ca pūrvaṃ tvayā pāpaṃ kṛtaṃ rāvaṇasaṃkṣaye | svāmikāryaratastvaṃ hi siddho'si mama darśanāt

Translation

また汝は、ラーヴァナ滅亡の折にも先に罪を犯さなかった。まことに主君の務めに励む汝は、我を拝することによって成就と満足を得たのだ。

Word by Word

• न: not
• न: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)

• च: and
• च: Discourse connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• पूर्वम्: formerly/before
• पूर्वम्: Adverbial (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन अव्ययप्रयोगः; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (instrumental), एकवचनम्

• पापम्: sin/evil
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (accusative), एकवचनम्

• कृतम्: committed/done
• कृतम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'पापं कृतम्' (sin committed)

• रावणसंक्षये: at the destruction of Rāvaṇa
• रावणसंक्षये: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + संक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), सप्तमी (locative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (रावणस्य संक्षयः)

• स्वामिकार्यरतः: devoted to the master's work
• स्वामिकार्यरतः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वामि (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (nominative), एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (स्वामिनः कार्ये रतः)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (nominative), एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपातः (indeed/for)

• सिद्धः: accomplished/perfected
• सिद्धः: Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (nominative), एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)

• असि: are
• असि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्

• मम: of me/my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (genitive), एकवचनम्

• दर्शनात्: from (the) seeing/vision
• दर्शनात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), पञ्चमी (ablative), एकवचनम्

Speaker

Mahādeva (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha milieu (Revākhaṇḍa)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: Shiva absolves Hanūmān of prior sin regarding Rāvaṇa’s destruction, praising his dedication to his master’s mission and declaring his fulfillment through darśana.

Characters & Entities

• Śiva (Mahādeva)
• Rāvaṇa
• Hanumān (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Actions done in rightful service to dharma are not sinful; sincere seva culminates in divine darśana and inner accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains the Revā/Narmadā tīrtha where Śiva grants darśana after prolonged practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the verse affirms the dharmic principle of duty-bound action and the fruit of darśana.