Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 29
Devanagari script
हव्यवाहमुखे सर्वे ते यास्यन्त्यविचारितम् । मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चैव भुजङ्गमाः
Transliteration
havyavāhamukhe sarve te yāsyantyavicāritam | mātustadvacanaṃ śrutvā sarve caiva bhujaṅgamāḥ
Translation
母の言葉を聞くや、すべての蛇たちは一瞬の思案もなく、ハヴィヤヴァーハ（火神）の口へと突き進む定めとなった。
Word by Word
हव्यवाहमुखेin the mouth of Havyavāha (fire)
हव्यवाहमुखे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहव्यवाह + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हव्यवाहस्य मुखे)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यास्यन्तिwill go
यास्यन्ति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन
अविचारितम्without deliberation
अविचारितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootअ + वि + चर् (धातु)
Formअव्ययभावे द्वितीया (accusative used adverbially); नकार-पूर्वक क्त-प्रत्यय (unconsidered)
मातुःof the mother
मातुः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वचनम्)
वचनम्word/command
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
भुजङ्गमाःserpents
भुजङ्गमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुजङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Speaker
Narrator (contextual; speaker not explicit in snippet)
Visual Art Cues
Scene: A mass of serpents surge toward a blazing sacrificial fire whose flames form a gaping ‘mouth’—Havyavāha—while the mother’s command hangs over them; tragedy is imminent.
Characters & Entities
A
Agni (Havyavāha)B
Bhujaṅgamas (Nāgas/serpents)FAQs
Fear and compulsion can drive beings toward ruin; dharma emphasizes discernment (vicāra) rather than rash action.
No tīrtha is named in this verse; it functions as narrative setup within the Revā Khaṇḍa.
None; Agni is referenced mythologically, not as a ritual instruction here.