Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 90
Devanagari script
कन्योवाच । विश्वासो नैव कर्तव्यो यादृशे तादृशे नरे । नराः स्त्रीषु विचित्राश्च लम्पटाः काममोहिताः
Transliteration
kanyovāca | viśvāso naiva kartavyo yādṛśe tādṛśe nare | narāḥ strīṣu vicitrāśca lampaṭāḥ kāmamohitāḥ
Translation
乙女は言った。「あなたのような男を信じてはなりません。男は女に対して奇妙に振る舞うもの――好色で、欲望に迷わされている。」
Word by Word
kanyāthe maiden
kanyā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
viśvāsaḥtrust
viśvāsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
evaat all/indeed
eva:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
kartavyaḥto be done/placed (i.e., should be made)
kartavyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛ (कृ धातु) + tavya (तव्य)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विश्वासः’ इत्यस्य विशेषणम्
yādṛśein such a kind of
yādṛśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootyādṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; सम्बन्धवाचक-विशेषण
tādṛśein that kind of
tādṛśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Roottādṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘नरे’ इत्यस्य विशेषणम्
narein a man
nare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन
narāḥmen
narāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
strīṣutowards/among women
strīṣu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootstrī (स्त्री प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
vicitrāḥvaried/strange
vicitrāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘नराः’ इत्यस्य विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
lampaṭāḥlecherous
lampaṭāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootlampaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘नराः’ इत्यस्य विशेषणम्
kāmamohitāḥdeluded by desire
kāmamohitāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāma (प्रातिपदिक) + mohita (muh धातु + kta)
Formतत्पुरुष-समास (कर्म/हेतु-सम्बन्ध: कामेन मोहिताः); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘नराः’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Kanyā (the maiden/cowherd girl)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-context (general)
Type: river
Visual Art Cues
Scene: The maiden speaks sharply yet composed, finger raised in admonition; the Dānava is shown as charming yet unreliable; the riverbank remains serene, underscoring moral clarity.
FAQs
Kāma-clouded behavior is unreliable; dharma requires vigilance, discernment, and self-control.
No tīrtha is directly praised in this verse; it is an ethical statement within the Revā Khaṇḍa narrative.
None.