Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36
Devanagari script
वरयन्ति स्म तां कन्यां कामेनाकुलिता भृशम् । ततोऽब्रवीन्महादेवो देवदानवयोर्द्वयोः
Transliteration
varayanti sma tāṃ kanyāṃ kāmenākulitā bhṛśam | tato'bravīnmahādevo devadānavayordvayoḥ
Translation
欲望に激しくかき乱され、彼らはその乙女の手を求めた。するとマハーデーヴァは、デーヴァとダーナヴァの両陣営に向かって語った。
Word by Word
वरयन्तिthey choose; they seek (in marriage)
वरयन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु; वरयति-प्रयोगः)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम् (3rd person plural)
स्मindeed; (narrative past marker)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-कारक-अव्ययम् (particle indicating past/narrative emphasis)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular)
कन्याम्maiden; girl
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular)
कामेनby desire; with lust
कामेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Masculine, Instrumental, Singular) — करण/हेतु (by/through desire)
आकुलिताःagitated; disturbed
आकुलिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआकुलित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural) — कर्तृ-विशेषणम्
भृशम्excessively; greatly
भृशम्:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb)
ततःthen; thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्ययम् (ablatival adverb: then/from that)
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
देवदानवयोःof gods and demons
देवदानवयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव-दानव (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी- द्विवचनम् (Masculine, Genitive, Dual) — सम्बन्ध (of the two groups)
द्वयोःof the two
द्वयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी- द्विवचनम् (Genitive, Dual) — ‘of the two’ (correlative with देवदानवयोः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Śiva-nyāya (Mahādeva as arbiter) within Revā-khaṇḍa frame
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Devas and Dānavas, stirred by desire, formally seek the maiden’s hand; Mahādeva stands poised to speak, calm amid their agitation.
Characters & Entities
M
Mahādeva (Śiva)D
DevasD
DānavasT
the maiden (kanyā)FAQs
When kama (desire) inflames conflict, dharma requires an impartial, higher principle—here embodied by Mahādeva—to restore order.
No specific tīrtha is named in this verse; it continues the Revā Khaṇḍa narrative frame.
None in this verse.