Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 67
Devanagari script
आयसीं लगुडीं गृह्य प्रभुर्भारसहस्रजाम् । दानवं च ततो दृष्ट्वा प्राक्षिपत्तस्य मूर्धनि
Transliteration
āyasīṃ laguḍīṃ gṛhya prabhurbhārasahasrajām | dānavaṃ ca tato dṛṣṭvā prākṣipattasya mūrdhani
Translation
主は鉄の棍棒を取り上げ、千の重荷にも等しい威重をもって、魔を見てその頭上へと投げつけた。
Word by Word
आयसीम्made of iron
आयसीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआयस (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (लघुडीम् इति विशेष्यस्य) — Feminine, Accusative, Singular
लगुडीम्club, staff
लगुडीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलगुडी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (गेरुण्ड/त्वान्त), ‘गृहित्वा’ अर्थे — Absolutive (having taken)
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
भारसहस्रजाम्born of a thousand weights; extremely heavy
भारसहस्रजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभार + सहस्र + जा (प्रातिपदिक); जा = √जन् (धातु) क्त-प्रत्यय/प्रातिपदिकनिर्माण
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्देशः): ‘भाराणां सहस्रं’ इति परिमाणसम्बन्धेन ‘जाता’ — Feminine, Accusative, Singular; qualifying ‘लगुडीम्’
दानवम्the demon
दानवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction) — Coordinative particle
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (adverb) — Temporal/sequence adverb
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (गेरुण्ड) — Absolutive (having seen)
प्राक्षिपत्threw, hurled
प्राक्षिपत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः ‘प्रा-’ — Imperfect, 3rd person singular, active
तस्यof him, his
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive, Singular (of him)
मूर्धनिon the head
मूर्धनि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative, Singular
Speaker
Mārkaṇḍeya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-cycle (contextual)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis/śrotṛs (contextual)
Visual Art Cues
Scene: A fierce deity-lord lifts an iron club and hurls it downward toward a demon’s head; dust and sparks rise; the riverine sacred landscape frames the combat as a cosmic protection of the kṣetra.
Characters & Entities
P
Prabhu (Śiva implied)D
Dānava (Andhaka implied)FAQs
Divine power acts decisively against entrenched adharma; the weapon symbolizes concentrated will to restore cosmic order.
No tīrtha is named in this verse.
None.