Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 30›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदोत्तरकूले तु दारुतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभाग तपस्तप्त्वा द्विजोत्तमः

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | narmadottarakūle tu dārutīrthamanuttamam | yatra siddho mahābhāga tapastaptvā dvijottamaḥ

Translation

聖マールカンデーヤは言った。「ナルマダーの北岸に、ダー ル・ティールタと名づく無上の聖なる渡しがある。そこにて、福徳具わり修行成就せる最勝のバラモンが、苦行（タパス）を修してシッダとなった。」

Word by Word
श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
नर्मदोत्तरकूलेon the northern bank of the Narmadā
नर्मदोत्तरकूले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा-उत्तर-कूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नर्मदायाः उत्तरं कूलम्)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphasis/contrast)
दारुतीर्थम्Dāru-tīrtha (a sacred ford)
दारुतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदारु-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दारोः/दारुणः तीर्थम्)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दारुतीर्थम्)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: ‘where’)
सिद्धःa perfected one (siddha)
सिद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्य सः)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
तप्त्वाhaving performed (austerity)
तप्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिकक्रिया
द्विजोत्तमःthe best of the twice-born (brāhmaṇa)
द्विजोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमः)
Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dāru-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya narrates beside a calm Narmadā; the north bank shows a forested ford labeled Dāru-tīrtha; a brāhmaṇa ascetic sits in deep meditation, aura indicating siddhi.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā (Revā)
D
Dāru-tīrtha
S
Siddha
D
Dvijottama (Brāhmaṇa)

FAQs

A sacred place (tīrtha) becomes a doorway to spiritual perfection when approached with disciplined austerity (tapas) and devotion.

Dāru-tīrtha, described as located on the northern bank of the river Narmadā (Revā).

No explicit ritual is prescribed here; the verse introduces the tīrtha’s greatness through the account of a Brāhmaṇa’s tapas leading to siddhi.

←Previous Verse
Next Verse→