Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 28›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

दह्यन्ते विविधास्तत्र वाप्यः कूपाश्च भारत । दृश्यन्तेऽनलदग्धानि पुरोद्यानानि दीर्घिकाः । अम्लानैः पङ्कजैश्छन्ना विस्तीर्णावसुयोजनाः

Transliteration

dahyante vividhāstatra vāpyaḥ kūpāśca bhārata | dṛśyante'naladagdhāni purodyānāni dīrghikāḥ | amlānaiḥ paṅkajaiśchannā vistīrṇāvasuyojanāḥ

Translation

バーラタよ、そこではさまざまな池や井戸までも燃え立っていた。王の園苑と長い貯水池が火に焼かれて見えた—しおれぬ蓮華に覆われ、幾多のヨージャナにわたり広がっていた。

Word by Word
दह्यन्तेare burnt
दह्यन्ते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√dah (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; कर्मणि-अर्थे
विविधाःvarious
विविधाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (वाप्यः/दीर्घिकाः इत्यादीनां विशेषणम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
वाप्यःtanks, reservoirs
वाप्यः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootvāpī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
कूपाःwells
कूपाः:
Karta (Co-subject)
TypeNoun
Rootkūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Vocative)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
दृश्यन्तेare seen
दृश्यन्ते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; कर्मणि-अर्थे ‘are seen/appear’
अनलदग्धानिburnt by fire
अनलदग्धानि:
Karta (Qualifier of purodyānāni)
TypeAdjective
Rootanala (प्रातिपदिक) + dagdha (कृदन्त, √dah)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (पुरोद्यानानि इत्यस्य विशेषणम्); तृतीया-तत्पुरुषः ‘अनलेन दग्धानि’
पुरोद्यानानिcity-gardens
पुरोद्यानानि:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक) + udyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘पुरस्य उद्यानानि’
दीर्घिकाःlong ponds, lakes
दीर्घिकाः:
Karta (Co-subject)
TypeNoun
Rootdīrghikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
अम्लानैःunwithered
अम्लानैः:
Karana (Instrumental qualifier)
TypeAdjective
Roota-mlāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (पङ्कजैः इत्यस्य विशेषणम्); नञ्-पूर्वक ‘अम्लान’ = not withered
पङ्कजैःwith lotuses
पङ्कजैः:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootpaṅkaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्
छन्नाःcovered
छन्नाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Root√chad (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (दीर्घिकाः/वाप्यः इत्यादीनां विशेषणम्)
विस्तीर्णाspread out, extensive
विस्तीर्णा:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvi-√stṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (दीर्घिकाः इत्यस्य विशेषणम्)
वसुयोजनाःmeasuring eight yojanas (vast in extent)
वसुयोजनाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvasu (प्रातिपदिक) + yojana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; द्विगु-समासः (वसु-योजन-परिमाणाः = आठ-योजन-प्रमाणाः)
Speaker

Narrator addressing “Bhārata” (epic-style vocative)

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Wells and tanks aflame; scorched gardens and long reservoirs stretch across the horizon, yet unfading lotuses remain—an uncanny, supernatural tableau.

Characters & Entities
A
Agni
T
Tripura (context)

FAQs

Even the infrastructure of prosperity—wells, tanks, gardens—cannot outlast the moral law when adharma matures.

No specific tīrtha is named; the verse uses geographic/landscape description typical of Purāṇic sacred narration.

None.

←Previous Verse
Next Verse→