Adhyaya 232

Verse 1

सूत उवाच । इति वः कथितं विप्रा रेवामाहात्म्यमुत्तमम् । यथोपदिष्टं पार्थाय मार्कण्डेयेन वै पुरा

スータは言った。「バラモンたちよ、このようにレーヴァー川の至高の栄光があなた方に語られた。かつてマールカンダェーヤがパールタに教えたように。」

Verse 2

तथा तीर्थकदम्बाश्च तेषु तीर्थविशेषतः । प्राधान्येन मया ख्याता यथासङ्ख्यं यथाक्रमम्

同様に、それらの聖なる沐浴場の集まりの中で、主要なティールタ（聖地）はその重要性に従って、数と順序通りに私によって語られた。

Verse 3

एतत्पवित्रमतुलं ह्येतत्पापहरं परम् । नर्मदाचरितं पुण्यं माहात्म्यं मुनिभाषितम्

この物語は至高の浄化をもたらし、比類なきものである。それは罪を取り除く最高の手段である。ナルマダー川のこの聖なる物語は、賢者たちによって語られた。

Verse 4

सप्तकल्पानुगो विप्रो नर्मदायां मुनीश्वराः । मृकण्डतनयो धीमान्परमार्थविदुत्तमः

賢者の中の主たちよ、ナルマダー川で七カルパ（劫）もの間生き続けたバラモンがいた。それはムリカンダの息子であり、賢明で、至高の真理を知る者の中で最も優れた者であった。

Verse 5

संसेव्य सर्वतीर्थानि नदीः सर्वाश्च वै पुरा । बहुकल्पस्मरां रेवामालक्ष्य शिवदेहजाम्

かつてあらゆるティールタとすべての河を巡り、幾多のカルパにわたり想起されるレーヴァーを、シヴァ自らの身体より生まれたものと見定めて、彼はその御方へ心を向けた。

Verse 6

मे कलेति च शर्वोक्तां शरणं शर्वजां ययौ । अजराममरां देवीं दैत्यध्वंसकरीं पराम्

「カリの世において、彼女は我がもの」とシャルヴァ（シヴァ）は宣言した。ゆえに彼は、シヴァより生まれし女神に帰依した――至上のデーヴィー、老いも死もなく、ダイティヤを滅する御方に。

Verse 7

महाविभवसंयुक्तां भवघ्नीं भवजाह्नवीम् । तस्यामाबध्य सत्प्रेम जातः सोऽप्यजरामरः

大いなる威光を具え、世の生滅を断つ者、「バヴァ（シヴァ）のジャーフナヴィー」。彼が真実の愛をその御方に結び定めると、彼もまた霊的成就において不老不死となった。

Verse 8

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यश्च सत्तमाः । व्यवस्थितानि रेवायास्तीरयुग्मे पदे पदे

六万のティールタ、さらに六十クロール（六十億）もの聖地が、善き者の中の最上よ、レーヴァーの両岸に、歩みごとに स्थापितされている。

Verse 9

सारितः परितः सन्ति सतीर्थास्तु सहस्रशः । न तुलां यान्ति रेवायास्ताश्च मन्ये मुनीश्वराः

四方に河はあり、ティールタも幾千と備わる。されどそれらはレーヴァーに比肩し得ぬ――そう私は思う、牟尼の主たちよ。

Verse 10

एतद्वः कथितं सर्वं यत्पृष्टमखिलं द्विजाः । यन्महेशमुखाच्छ्रुत्वा वायुराह ऋषीन्प्रति

かくして、二度生まれの者たちよ、汝らが問うたことは悉く—余すところなく—語られた。すなわち、マヘーシャ（シヴァ）の御口より聞き、ヴァーユが聖仙たちに告げた言葉である。

Verse 11

तद्वन्मृकण्डतनयोऽप्यनुभूयाखिलां नदीम् । सतीर्थां पदशः प्राह पाण्डुपुत्राय पावनीम्

同じく、ムリカンダの子もまた、ティールタを伴う全き河を自ら歩みつつ体験し、清めの女神レーヴァを、パーンドゥの子の一人に段々と語り示した。

Verse 12

एतच्च कथितं सर्वं संक्षेपेण द्विजोत्तमाः । नर्मदाचरितं पुण्यं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्

かくして、二度生まれの最勝の者たちよ、これらは要略して語られた。すなわち、三界においても得難き功徳なる、聖なるナルマダーの物語である。

Verse 13

किमन्यैः सरितां तोयैः सेवितैस्तु सहस्रशः । यदि संसेव्यते तोयं रेवायाः पापनाशनम्

他の河の水に千度仕えようとも何になろう。もし罪を滅するレーヴァの水を、信心もって飲み、奉仕するならば。

Verse 14

मेकलाजलसंसेवी मुक्तिमाप्नोति शाश्वतीम्

メカラーの水に恭敬して仕え親しむ者は、永遠の解脱（モークシャ）を得る。

Verse 15

यथा यथा भजेन्मर्त्यो यद्यदिच्छति तीर्थगः । तत्तदाप्नोति नियतं श्रद्धयाश्रद्धयापि च

人が聖地（ティールタ）においていかなる仕方で礼拝し、そこで何を願おうとも――信があっても、たとえ信がなくとも、必ずその果報を得る。

Verse 16

इदं ब्रह्मा हरिरिदमिदं साक्षात्परो हरः । इदं ब्रह्म निराकारं कैवल्यं नर्मदाजलम्

これぞブラフマー、これぞハリ、これぞまさしく至上のハラが直に現れたもの。これぞ無相のブラフマン――ナルマダーの水は解脱そのもの（カイヴァリヤ）である。

Verse 17

तावद्गर्जन्ति तीर्थानि नद्यो हृदयफलप्रदाः । यावन्न स्मर्यते रेवा सेवाहेवा कलौ नरैः

カリの世において人々が奉仕と称名によってレーヴァを想起しないかぎり、他のティールタや川々は轟き、心願を授けると誇る。

Verse 18

ध्रुवं लोके हितार्थाय शिवेन स्वशरीरतः । शक्तिः कापि सरिद्रूपा रेवेयमवतारिता

まことに世の安寧のため、シヴァは自らの身よりある神なる力を川の姿として降らせた――これがレーヴァである。

Verse 19

तावद्गर्जन्ति यज्ञाश्च वनक्षेत्रादयो भृशम् । यावन्न नर्मदानामकीर्तनं क्रियते कलौ

カリの世においてナルマダーの御名の唱誦が行われないかぎり、祭祀（ヤジュニャ）や名高い聖地――森や聖なる地など――は盛んに自らの偉大さを叫び立てる。

Verse 20

गरिमा गाण्यते तावत्तपोदानव्रतादिषु । नरैर्वा प्राप्यते यावद्भुवि भर्गभवा धुनी

苦行・布施・誓願などの偉大さは讃えられる――しかし地上の人々が、バルガ（シヴァ）より生まれた聖なる流れを得るその時までである。

Verse 21

ये वसन्त्युत्तरे कूले रुद्रस्यानुचरा हि ते । वसन्ति याम्यतीरे ये लोकं ते यान्ति वैष्णवम्

北岸に住む者はまことにルドラの従者であり、南岸に住む者はヴィシュヌの世界へと赴く。

Verse 22

धन्यास्ते देशवर्यास्ते येषु देशेषु नर्मदा । नरकान्तकरी शश्वत्संश्रिता शर्वनिर्मिता

ナルマダーが流れる国土は幸いである――諸地方の中でも最勝の地。常にとどまるその河はシャルヴァ（シヴァ）により造られ、地獄の定めを断ち切る。

Verse 23

कृतपुण्याश्च ते लोकाः शोकाय न भवन्ति ते । ये पिबन्ति जलं पुण्यं पार्वतीपतिसिन्धुजम्

その人々はすでに功徳を具え、悲しみにふさわしい者とはならない――パールヴァティーの主（シヴァ）の河より生じた聖水を飲む者たちは。

Verse 24

इदं पवित्रमतुलं रेवायाश्चरितं द्विजाः । शृणोति यः कीर्तयते मुच्यते सर्वपातकः

おお二度生まれの者たちよ、これはレーヴァーの比類なき清浄なる物語である。これを聞く者、また唱え広める者は、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 25

यत्फलं सर्ववेदैश्च सषडङ्गपदक्रमैः । श्रुतैश्च पठितैस्तस्मात्फलमष्टगुणं भवेत्

六支（ヴェーダーンガ）とその次第正しい誦読を伴い、すべてのヴェーダを聞き学ぶことから生じる功徳は、その果報が八倍となる。

Verse 26

सत्रयाजी फलं यच्च लभते द्वादशाब्दिकम् । श्रुत्वा सकृच्च रेवायाश्चरितं तत्फलं लभेत्

十二年にわたりサットラ祭を修する者が得る果報は、レーヴァーの物語をただ一度聞くだけで、そのまま得られる。

Verse 27

सर्वतीर्थावगाहाच्च यत्फलं सागरादिषु । सकृच्छ्रुत्वा च माहात्म्यं रेवायास्तत्फलं लभेत्

大海などあらゆるティールタに沐浴する功徳と同じ果報を、レーヴァーの偉大さをただ一度聞くことで得る。

Verse 28

एतद्धर्म्यमुपाख्यानं सर्वशास्त्रेष्वनुत्तमम् । देशे वा मण्डले वापि नगरे ग्राममध्यतः

この法（ダルマ）にかなう聖なる物語は、あらゆるシャーストラの中で無上である。国土であれ州であれ都であれ、また村のただ中であれ、（そこに在れば清める）。

Verse 29

गृहे वा तिष्ठते यस्य लिखितं सार्ववार्णिकम् । स ब्रह्मा स शिवः साक्षात्स च देवो जनार्दनः

この書が、あらゆる人々のために記されてその家に安置される者は、礼拝されるべきである。彼はブラフマーであり、まさしくシヴァであり、また主ジャナールダナでもある。

Verse 30

धर्मार्थकाममोक्षाणां मार्गेऽयं देवसेवितः । गुरूणां च गुरुः शास्त्रं परमं सिद्धिकारणम्

この教えは、ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャへ至る道であり、諸天（デーヴァ）に奉仕される。 このシャーストラは師の中の師、成就（シッディ）の最高の因である。

Verse 31

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं पुराणं देवभाषितम् । ब्राह्मणो वेदवान्भूयात्क्षत्रियो विजयी भवेत्

また、諸天（デーヴァ）が語ったこのプラーナ（Purāṇa）を日々聴聞する者は、ブラーフマナはヴェーダの智を具え、クシャトリヤは勝利を得る。

Verse 32

धनाढ्यो जायते वैश्यः शूद्रो वै धर्मभाग्भवेत्

ヴァイシャは富裕に生まれ、さらにシュードラでさえダルマの分を得て、功徳と聖なる務めにあずかる者となる。

Verse 33

सौभाग्यसन्ततिं नारी श्रुत्वैतत्समवाप्नुयात् । श्रियं सौख्यं स्वर्गवासं जन्म चैवोत्तमे कुले

女性はこれを聴聞することにより、幸運と立派な子孫を得る。さらに繁栄と安楽、天界の住まい、そして優れた家系への再生を得る。

Verse 34

रसभेदी कृतघ्नश्च स्वामिध्रुङ्मित्रवञ्चकः । गोघ्नश्च गरदश्चैव कन्याविक्रयकारकः

たとえ信を破る者、恩知らずの者、主君と友を欺く者、牛を殺す者、毒を盛る者、あるいは乙女を売り買いして利をむさぼる者であっても—

Verse 35

ब्रह्मघ्नश्च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । नर्मदाचरितं शृण्वंस्तामब्दं योऽभिषेवते

—たとえバラモン殺し、酒飲み、盗人、あるいは師（グル）の寝床を汚す罪を犯した者であっても、ナルマダーの物語を聴きつつ、これを満一年守り行う者は—

Verse 36

सर्वपापविनिर्मुक्तो जायते नात्र संशयः । पाकभेदी वृथापाकी देवब्राह्मणनिन्दकः

—その者は一切の罪から解き放たれて生まれる。ここに疑いはない。他人の料理を台無しにする者、むなしく調理して食を浪費する者、あるいは神々（デーヴァ）とバラモンをそしる者でさえ—

Verse 37

परीवादी गुरोः पित्रोः साधूनां नृपतेस्तथा । तेऽपि श्रुत्वा च पापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः

師（グル）と父、聖者たち、そして王をも中傷する者であっても—これを聞くことによって、彼らもまた罪より解き放たれる。ここに疑いはない。

Verse 38

ये पुनर्भावितात्मानः शस्त्रं शृण्वन्ति नित्यशः । पूजयन्ति च तच्छास्त्रं नार्मदं वस्त्रभूषणैः

しかし心が浄められた者たち—この聖なる教えを日々聴聞し、衣と飾りをもってその『ナルマダー・シャーストラ』を礼拝する者たちは—

Verse 39

पुष्पैः फलैश्चन्दनाद्यैर्भोजनैर्विविधैरपि । शास्त्रेऽस्मिन्पूजिते देवाः पूजिता गुरवस्तथा

花々と果実、白檀など、さらにさまざまな食物をもって—この経典が供養されるとき、神々（デーヴァ）が供養され、同じく師（グル）も供養される。

Verse 40

इह लोके परे चैव नात्र कार्या विचारणा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गन्धवस्त्रादिभूषणैः

この世においても来世においても、これについて疑いや思案は要らない。ゆえに、あらゆる努力を尽くし、香、衣、飾りなどをもって—

Verse 41

पूजयेत्परया भक्त्या वाचकं शास्त्रमेव च । वेदपाठैश्च यत्पुण्यमग्निहोत्रैश्च पालितैः

—至上のバクティをもって、誦者と聖典そのものを礼拝すべきである。ヴェーダ誦読と、正しく守られたアグニホートラの祭式から生じる功徳は—

Verse 42

तत्फलं समवाप्नोति नर्मदाचरिते शुभे । कुरुक्षेत्रे च यत्पुण्यं प्रभासे पुष्करे तथा

—その同じ果報を、吉祥なるナर्मダーの聖なる物語によって得る。クルクシェートラ、プラバーサ、そして同じくプシュカラで得られる聖なる功徳に等しい。

Verse 43

रुद्रावर्ते गयायां च वाराणस्यां विशेषतः । गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे

—ルドラーヴァルタ、ガヤー、そしてとりわけヴァーラーナシーにおいて；ガンガードヴァーラ（ハリドワール）、プラヤーガ、さらにガンガーが大海と合流する地（ガンガー・サーガラ）において。

Verse 44

एवमादिषु तीर्थेषु यत्पुण्यं जायते नृणाम् । नर्मदाचरितं श्रुत्वा तत्पुण्यं सकलं लभेत्

このような、また他の聖なるティールタにおいて人々に生じるいかなる功徳も——ナर्मダーの聖なる物語を聴聞することにより、その功徳のすべてを余すところなく得る。

Verse 45

आदिमध्यावसानेषु नर्मदाचरितं शुभम् । यः शृणोति नरो भक्त्या शृणुध्वं तत्फलं महत्

この吉祥なるナर्मダー（Narmadā）の霊跡譚は、初めにも中ほどにも終わりにも清らかである。信心をもってこれを聴く者よ、今その大いなる果報を聞け。

Verse 46

समाप्य शिवसंस्थानं देवकन्यासमावृतः । रुद्रस्यानुचरो भूत्वा शिवेन सह मोदते

シヴァ（Śiva）の住処と位に至り、天女に囲まれて、彼はルドラ（Rudra）の従者となり、シヴァとともに歓喜する。

Verse 47

धर्माख्यानमिदं पुण्यं सर्वाख्यानेष्वनुत्तमम् । गृहेऽपि पठ्यते यस्य चतुर्वर्णस्य सत्तमाः

この功徳あるダルマ（dharma）の物語は、あらゆる説話の中で無上である。家においてこれが誦されるところ、四ヴァルナ（varṇa）の最勝の人々が臨み、祝福される。

Verse 48

धन्यं तस्य गृहं मन्ये गृहस्थं चापि तत्कुलम् । पुस्तकं पूजयेद्यस्तु नर्मदाचरितस्य तु

我はその家を福徳に満ちたものと見る。ナर्मダー（Narmadā）の聖なる物語の書巻を礼拝する者の家も、家住の生も、その一族もまた祝福される。

Verse 49

नर्मदा पूजिता तेन भगवांश्च महेश्वरः । वाचके पूजिते तद्वद्देवाश्च ऋषयोऽर्चिताः

その人によってナर्मダー（Narmadā）が礼拝され、また福徳なる大主マヘーシュヴァラ（Maheśvara）も礼拝される。誦者が敬われるとき、同様にデーヴァ（deva）とリシ（ṛṣi）も供養される。

Verse 50

लेखयित्वा च सकलं रेवाचरितमुत्तमम् । भूषणं सर्वशास्त्राणां यो ददाति द्विजन्मने

また、すぐれたレーヴァー・チャリタの全編を書き写させ、これを二度生まれ（ドヴィジャ）に施す者は――あらゆるシャーストラの飾りとして――

Verse 51

नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नानदानेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः

ナルマダーのあらゆるティールタにおいて、沐浴と布施によって得られる功徳の果がいかなるものであれ、その同じ果をその人は得る。ここに疑いはない。

Verse 52

एतत्पुराणं रुद्रोक्तं महापुण्यफलप्रदम् । स्वर्गदं पुत्रदं धन्यं यशस्यं कीर्त्तिवर्धनम्

このプラーナはルドラの御言葉として説かれ、大いなる功徳の果を授ける。天界を与え、子孫を与え、吉祥をもたらし、名声を授け、誉れを増し広げる。

Verse 53

धर्म्यमायुष्यमतुलं दुःखदुःस्वप्ननाशनम् । पठतां शृण्वतां चापि सर्वकामार्थसिद्धिदम्

それはダルマにかない、寿命を増し、比類なきもの。悲しみと悪夢を滅する。読む者にも聞く者にも、あらゆる望みの成就を授ける。

Verse 54

यत्प्रदत्तमिदं पुण्यं पुराणं वाच्यते द्विजैः । शिवलोके स्थितिस्तस्य पुराणाक्षरवत्सरी

この聖なるプラーナが布施として捧げられ、二度生まれ（ドヴィジャ）によって誦されるとき、施主はシヴァの世界に住する。その期間は、プラーナの音節の数に等しい年数に及ぶ。

Verse 55

इति निगदितमेतन्नर्मदायाश्चरित्रं पवनगदितमग्र्यं शर्ववक्त्रादवाप्य । त्रिभुवनजनवन्द्यं त्वेतदादौ मुनीनां कुलपतिपुरतस्तत्सूतमुख्येन साधु

かくしてナर्मदाー（ナルマダー）の高貴なる事跡は語られた――まず風神パヴァナにより説かれ、シャルヴァ（シヴァ）の御口より授かったもの。三界の衆生に礼拝され、はじめに聖仙たちの前、彼らの長の御前において、最勝のスータによって正しく宣示された。