Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तीरद्वयोद्भूततीर्थप्रसूनैः पुष्पिता शुभा । यत्पुण्यगन्धलक्ष्म्या वै त्रैलोक्यं सुरभीकृतम्
Transliteration
tīradvayodbhūtatīrthaprasūnaiḥ puṣpitā śubhā | yatpuṇyagandhalakṣmyā vai trailokyaṃ surabhīkṛtam
Translation
吉祥にして光り輝く彼女は、両岸より生ずるティールタの花々によって咲き満ちる。その功徳の香りの輝きにより、三界はまことに甘く芳しく薫る。
Word by Word
तीरbank
तीर:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग
द्वयtwo
द्वय:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootद्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग; संख्यावाचक
उद्भूतarisen from
उद्भूत:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउद्-भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त (arisen/produced)
तीर्थsacred place
तीर्थ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग
प्रसूनैःwith flowers
प्रसूनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रसून (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; पूर्वपदसमासः—तीरद्वयोद्भूततीर्थप्रसूनैः (बहुपद-तत्पुरुषः)
पुष्पिताblooming
पुष्पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुष्पित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (of रेवा understood)
शुभाauspicious
शुभा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्
यत्whose
यत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; सम्बन्धक (relative) — ‘whose’
पुण्यholy
पुण्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; गुणवाचक
गन्धfragrance
गन्ध:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग
लक्ष्म्याby the splendor of (its) holy fragrance
लक्ष्म्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; समासः—पुण्यगन्धस्य लक्ष्म्या (षष्ठी-तत्पुरुष)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; द्विगु-समासः—त्रयाणां लोकानां समाहारः
सुरभीकृतम्made fragrant
सुरभीकृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसुरभी (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; नामधातु/कृदन्त—‘सुरभी’ इति नाम + कृ; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (made fragrant)
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā-tīra tīrthas (ubhayatīra)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: ṛṣis
Visual Art Cues
Scene: Revā as an auspicious, radiant river-vine blooming with tīrtha-flowers from both banks; her meritorious fragrance sweetens the three worlds.
Characters & Entities
R
Revā (Narmadā)T
Trailokya (Three Worlds)FAQs
Contact with Revā’s tīrthas is portrayed as universally purifying—its influence extends beyond one place to the whole cosmos.
Revā (Narmadā) and the many tīrthas situated along both riverbanks.
None directly; the verse is a mahātmya-style eulogy of the tīrtha landscape.