Adhyaya 211

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । आश्चर्यभूतं लोकस्य देवदेवेन यत्कृतम् । तत्ते सर्वं प्रवक्ष्यामि नर्मदातटवासिनाम्

聖マールカンデーヤは言った。「諸神の主が成し給うた驚異の御業を、ナールマダー河畔に住む人々に関わる出来事として、余すところなく汝に語ろう。」

Verse 2

द्विजान् सुकृत्पणान् देवः कुष्ठी भूत्वा ययाच ह । श्राद्धकाले तु सम्प्राप्ते रक्तगन्धानुलेपनः

神は癩者の姿となって、功徳を商うかのような—徳はあれども計算高い—バラモンたちに乞い願われた。やがてシュラーダ（śrāddha）の時が来ると、赤く芳しい香膏を身に塗って現れた。

Verse 3

स्रवद्बुद्बुदगात्रस्तु मक्षिकाकृमिसंवृतः । दुश्चर्मा दुर्मुखो गन्धी प्रस्खलंश्च पदे पदे

その身は水疱の瘡から滲み出て、蝿と虫に覆われ、皮膚は穢れ、顔は醜く、悪臭を放ち、歩むごとに躓いた。

Verse 4

ब्राह्मणावसथं गत्वा स्खलन्द्वारेऽब्रवीदिदम् । भोभो गृहपते त्वद्य ब्राह्मणैः सह भोजनम्

彼はバラモンたちの宿へ赴き、戸口でよろめきつつ言った。「おお家主よ、今日はバラモンたちと共に食事をいただきたい。」

Verse 5

त्वद्गृहे कर्तुमिच्छामि ह्येभिः सह सुसंस्कृतम् । ततस्तं ब्रह्माणं दृष्ट्वा यजमानसमन्विताः

「これらの者と共に、あなたの家でよく整えられた食事を作りたい。」そう言ってそのバラモンを見たとき、祭主（ヤジャマーナ）としての家長たちはそれに応じて動いた。

Verse 6

स्रवन्तं सर्वगात्रेषु धिग्धिगित्येवमब्रुवन् । निर्गच्छस्वाशु दुर्गन्ध गृहाच्छीघ्रं द्विजाधम

全身のあらゆる肢から滲み出るのを見て、彼らは「恥ずべし、恥ずべし！」と叫び、言った。「すぐに出て行け、悪臭の者よ——この家から速やかに去れ、ああ、最下の二度生まれよ！」

Verse 7

अभोज्यमेतत्सर्वेषां दर्शनात्तव सत्कृतम् । एवमेव तथेत्युक्त्वा देवदेवो महेश्वरः

「この食は誰にも口にすべきものではない。汝をひと目見るだけで、それは清められ、しかるべく供養されたのだ。」そう言って「然り、まさにそのとおり」と、神々の神マハーデーヴァは告げた。

Verse 8

जगामाकाशममलं दृश्यमानो द्विजोत्तमैः । गते चादर्शनं देवे स्नात्वाभ्युक्ष्य समन्ततः

やがて彼は汚れなき虚空へと去り、なお最勝の二度生まれた者たちには見えていた。主が視界から消えると、彼らは沐浴し、さらに四方にわたりその場を灑水して清めた。

Verse 9

भुञ्जतेऽस्म द्विजा राजन्यावत्पात्रे पृथक्पृथक् । यत्रयत्र च पश्यन्ति तत्रतत्र कृमिर्बहुः

その場でバラモンたちは食していた、王よ、各々が別々の器で。だがどこを見ても、そこかしこに多くの虫がうごめくのを見た。

Verse 10

दृष्ट्वा विस्मयमापन्नाः सर्वे किमिति चाब्रुवन् । ततः कश्चिदुवाचेदं ब्राह्मणो गुणवानजः

それを見て、皆は驚嘆し、「これは何事か」と問うた。すると、徳高く年長の一人のバラモンが、次の言葉を語った。

Verse 11

योगीन्द्रः शङ्कया तत्र बहुविप्रसमागमे । योऽत्र पूर्वं समायातः स योगी परमेश्वरः

多くのバラモンが集うその場で真相を察し、彼は言った。「先にここへ来られたヨーギンの主——そのヨーギンこそ、まさにパラメーシュヴァラ御自身である。」

Verse 12

तस्येदं क्रीडितं मन्ये भर्त्सितस्य विपाकजम् । फलं भवति नान्यस्य ह्यतिथेः शास्त्रनिश्चयात्

これは彼の神聖なる戯れ（リーラー）であり、侮辱されたことの熟した報いであろう。経典（シャーストラ）の確定した教えによれば、かかる結果は他ならぬ（怒りを受けた）客より生ずるのだ。

Verse 13

सम्पूज्य परमात्मा वै ह्यतिथिश्च विशेषतः । श्राद्धकाले तु सम्प्राप्तमतिथिं यो न पूजयेत्

まことに、至上の自己（パラマートマン）は礼拝されるべきであり、とりわけ客人は尊ばれるべきである。だが、シュラーダの時に客が訪れてもこれをもてなさぬ者は……

Verse 14

पिशाचा राक्षसास्तस्य तद्विलुम्पन्त्यसंशयम् । रूपान्वितं विरूपं वा मलिनं मलिनाम्बरम्

疑いなく、ピシャーチャとラークシャサがそれを彼から奪い去る——（客人が）端正であれ醜くあれ、清らかであれ汚れた衣をまとっていようとも。

Verse 15

योगीन्द्रं श्वपचं वापि अतिथिं न विचारयेत् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य यजमानपुरोगमाः

客人については、尊きヨーギーンドラであれ、犬を煮る者（賤民）であれ、分け隔てしてはならない。彼の言葉を聞いて、ヤジャマーナに率いられた供犠者たちは…

Verse 16

ब्राह्मणा द्विजमन्वेष्टुं धाविताः सर्वतोदिशम् । तावत्कथंचित्केनापि गहनं वनमाश्रितः

ブラーフマナたちは、その「二度生まれ」の客を求めて四方へ走った。その間に彼は、いかなる因縁か、鬱蒼たる森へと身を寄せていた。

Verse 17

दृष्टो दृष्ट इति प्रोक्तं तेन ते सर्व आगताः । ततः पश्यन्ति तं विप्रं स्थाणुवन्निश्चलं स्थितम्

「見えた、見えた！」という叫びを聞いて、皆がそこへ急いだ。すると彼らは、そのヴィプラが柱のように揺るがず、微動だにせず立つのを見た。

Verse 18

क्रन्दते न चलति स्पन्दते न च पश्यति । जल्पन्ति करुणं केचित्स्तुवन्ति च तथापरे

彼は泣かず、動かず、身じろぎもせず、目も向けなかった。ある者は哀れみをもって語り、またある者は讃歌を捧げた。

Verse 19

वाग्भिः सततमिष्टाभिः स्तूयमानस्त्रिलोचनः । क्षुधार्दितानां देवेश ब्राह्मणानां विशेषतः । विनष्टमन्नं सर्वेषां पुनः संकर्तुमर्हसि

愛する言葉によって三つ目の主が絶えず讃えられる中、彼らは祈った。「おおデヴェーシャ、神々の主よ。とりわけ飢えに苦しむこのブラーフマナたちのために、皆が失った食を再びお戻しください。」

Verse 20

श्रुत्वा तु वचनं तेषां ब्राह्मणानां युधिष्ठिर । परया कृपया देवः प्रसन्नस्तानुवाच ह

ユディシュティラよ、かのブラーフマナたちの言葉を聞いた主は、無上の慈悲に動かされ、喜悦して彼らに語りかけた。

Verse 21

मया प्रसन्नेन महानुभावास्तदेव वोऽन्नं विहितं सुधेव । भुञ्जन्तु विप्राः सह बन्धुभृत्यैरर्चन्तु नित्यं मम मण्डलं च

「高貴なる者たちよ、我が満悦したゆえに、その食は汝らのために正しく備えられた。まことに妙なるものだ。ブラーフマナたちは親族と従者と共に食し、また日々わがマンダラを礼拝せよ。」

Verse 22

ततश्चायतनं पार्थ देवदेवस्य शूलिनः । मुण्डिनामेति विख्यातं सर्वपापहरं शुभम् । कार्त्तिक्यां तु विशेषेण गयातीर्थेन तत्समम्

それから、パールタよ、神々の神にして三叉戟を持つシュ―リンの聖なる住処は、「ムンディナー（Muṇḍinā）」として名高くなった。吉祥にして一切の罪を除き、とりわけカールッティカ月には功徳が勝れ、ガヤーのティールタに等しい。

Verse 211

अध्यायः

章（奥書の標記）。','translation_en':'Chapter (colophon marker).