Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 65
Devanagari script
नावमन्तर्जले दृष्ट्वा निशीथे स्वर्णसंभृताम् । दृष्ट्वा तु सोमशर्माणमुत्सङ्गे कृतमस्तकम्
Transliteration
nāvamantarjale dṛṣṭvā niśīthe svarṇasaṃbhṛtām | dṛṣṭvā tu somaśarmāṇamutsaṅge kṛtamastakam
Translation
真夜中、水のただ中に黄金を満載した舟を見、さらにソーマシャルマーが横たわり、その頭を膝に載せているのを見て、
Word by Word
नावम्boat
नावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अन्तर्जलेin the water
अन्तर्जले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर् (उपसर्ग/अव्यय) + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (अन्तः + जले)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाले क्रिया
निशीथेat midnight
निशीथे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशीथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्वर्णसंभृताम्filled with gold
स्वर्णसंभृताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक) + संभृत (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (संभृत = filled/collected)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाले क्रिया
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
सोमशर्माणम्Somaśarman
सोमशर्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोमशर्मन् (प्रातिपदिक, नाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
उत्सङ्गेin the lap
उत्सङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कृतमस्तकम्with (his) head placed (on the lap)
कृतमस्तकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ, धातु; क्त) + मस्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासार्थः—कृतं मस्तकं यस्य (head placed/made)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator in Revā Khaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: A moonless midnight sea; a small boat in mid-water piled with gold; Somaśarmā asleep with his head resting in Sahadeva’s lap—an intimate trust amid ominous darkness.
Characters & Entities
S
SomaśarmāFAQs
Trust and vulnerability are highlighted—when dharma (faithfulness) sleeps, adharma can seize opportunity.
No specific tīrtha is named in this line; it is part of a Revā Khaṇḍa narrative sequence.
None.