Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49
Devanagari script
विवेश सर्वभूतानि स्वैरंशैर्भूतभावनः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतेषु लीयमानमधोक्षजम्
Transliteration
viveśa sarvabhūtāni svairaṃśairbhūtabhāvanaḥ | taṃ dṛṣṭvā sarvabhūteṣu līyamānamadhokṣajam
Translation
衆生を養う御方は、自らの分身をもってあらゆる生きとし生けるものに入り給うた。アドホークシャジャが万有の衆生に溶け入るのを見て、人々は畏敬の驚嘆に打たれた。
Word by Word
विवेशentered
विवेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचनम्
स्वैरंशैःby (his) own portions
स्वैरंशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचनम्
भूतभावनःthe sustainer/creator of beings
भूतभावनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + भावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः
सर्वभूतेषुin all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी (Locative/अधिकरण), बहुवचनम्
लीयमानम्being absorbed/dissolving
लीयमानम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootली (धातु)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (Present passive participle), नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; (तम् इति पदस्य विशेषणम्)
अधोक्षजम्Adhokṣaja (Viṣṇu)
अधोक्षजम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeNoun
Rootअधोक्षज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; (तम् इति पदस्य विशेषणम्)
Speaker
Mārkaṇḍeya (continuing narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A cosmic vision: the transcendent Adhokṣaja dissolves into the multitude of beings; devas and apsarases witness the Lord’s presence shimmering within humans, animals, and spirits, as if each body becomes a lamp of the same light.
Characters & Entities
A
AdhokṣajaB
Bhūta-bhāvana (epithet of the Lord)FAQs
The transcendent Lord is also immanent—present within all beings through His own powers and portions.
None in this verse; it is theological narration within the Revā-khaṇḍa.
None.