Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13
Devanagari script
नक्षत्रग्रहताराभिः सुसम्पूर्णं नभस्तलम् । ददृशुस्ताः सुचार्वङ्ग्यस्तस्यान्तर्विश्वं रूपिणः
Transliteration
nakṣatragrahatārābhiḥ susampūrṇaṃ nabhastalam | dadṛśustāḥ sucārvaṅgyastasyāntarviśvaṃ rūpiṇaḥ
Translation
星宿と惑星と星々により満ち満ちた天の穹窿を、彼女たちは見た。しなやかな肢体の彼女たちは、宇宙そのものを身とする御方の内に、全宇宙を観じた。
Word by Word
नक्षत्रग्रहताराभिःwith stars, planets, and constellations
नक्षत्रग्रहताराभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक) + तारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (इतर-समुच्चय)
सुसम्पूर्णम्completely filled
सुसम्पूर्णम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + सम्पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्
नभस्तलम्the surface of the sky; firmament
नभस्तलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (नभसः तलम्)
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
सुचार्वङ्ग्यःhaving very beautiful limbs
सुचार्वङ्ग्यः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग) + चारु (प्रातिपदिक) + अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिसमासः (सुचारूणि अङ्गानि यस्याः)
तस्यof him; his
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: inside/within)
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
रूपिणःof the one having form; embodied
रूपिणः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; विशेषणम् (तस्य)
Speaker
Narrative voice (continuing the Apsarases’ vision)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Graceful apsarases behold within the deity an inner firmament—densely packed with nakṣatras, grahas, and stars—like a complete night sky contained in a radiant cosmic body.
Characters & Entities
N
nakṣatrasG
grahasT
tārāsU
universe (viśva)FAQs
The Divine is not merely in the universe—the universe is within the Divine; this deepens reverence and surrender.
No single site is named; the focus is cosmic vision within the Revā Khaṇḍa narrative setting.
None in this verse.