Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

Devanagari script

सर्वभूतहितं ब्रह्म वासुदेवमयं परम् । मन्यमानौ न रागस्य द्वेषस्य च वशंगतौ

Transliteration

sarvabhūtahitaṃ brahma vāsudevamayaṃ param | manyamānau na rāgasya dveṣasya ca vaśaṃgatau

Translation

万有に利益をもたらし、ヴァースデーヴァ（Vāsudeva）に満ちた至上のブラフマンを確信として抱いたゆえに、彼らは執着にも嫌悪にも支配されなかった。

Word by Word

• सर्व-भूत-हितम्: beneficial to all beings
• सर्व-भूत-हितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + हित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √धा/√हि?; रूढ)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (ब्रह्म)

• ब्रह्म: Brahman/the Absolute
• ब्रह्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्

• वासुदेव-मयम्: consisting of Vāsudeva
• वासुदेव-मयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (ब्रह्म)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (ब्रह्म)

• मन्यमानौ: thinking/considering (the two)
• मन्यमानौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु) → मन्यमान (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त/शानच्; आत्मनेपदम्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्; शानच्-प्रत्ययान्तः (present active participle, Ātmanepada); कर्तरि प्रयोगः

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेधनिपातः

• रागस्य: of passion/attachment
• रागस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचनम्

• द्वेषस्य: of hatred/aversion
• द्वेषस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्वेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• वशम्: control/sway
• वशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्

• गतौ: gone into/subject to
• गतौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √गम् (धातु) → गत (कृदन्त, भूतकृदन्त/क्त)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः; विशेषणम् (मन्यमानौ)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: The two devotees contemplate Vāsudeva as supreme Brahman radiating welfare to all beings; around them, beings (humans/animals) appear peaceful, indicating sarvabhūta-hita; the women’s earlier agitation motif is now irrelevant.

Characters & Entities

• Brahman
• Vāsudeva
• Nara
• Nārāyaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeing the Supreme as Vāsudeva-filled and for the good of all dissolves raga-dveṣa, establishing impartial dharmic vision.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the Revā Khaṇḍa context frames the teaching as part of the sanctity of the region’s spiritual narratives.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it recommends a contemplative stance (right understanding) that supports dharmic living.