Adhyaya 178

Verse 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गङ्गावाहकमुत्तमम् । नर्मदायां महापुण्यं भृगुतीर्थसमीपतः

聖マールカンデーヤは言った。「それゆえ、王よ、ナルマダー河の上にて最上の功徳を具するガンガーヴァーハカのティールタへ赴け。ブリグ・ティールタの近くにある。」

Verse 2

तत्र गङ्गा महापुण्या चचार विपुलं तपः । पुरा वर्षशतं साग्रं परमं व्रतमास्थिता

そこで大いなる功徳を具えたガンガーは、広大な苦行（タパス）を行った。いにしえに、百年余にわたり、最上の誓戒を守り続けた。

Verse 3

ध्यात्वा देवं जगद्योनिं नारायणमकल्मषम् । आत्मानं परमं धाम सरित्सा जगतीपते

彼女は、宇宙の胎なる無垢のナーラーヤナ神を観想し、また自らを至上の住処として念じつつ、河は世界の主を黙想した。

Verse 4

ततो जनार्दनो देव आगत्येदमुवाच ह

そのとき神ジャナールダナが来臨し、次の言葉を告げた。

Verse 5

विष्णुरुवाच । तपसा तव तुष्टोऽहं मत्पादाम्बुजसम्भवे । मत्तः किमिच्छसे देवि ब्रूहि किं करवाणि ते

ヴィシュヌは言った。「汝の苦行により、われは満足した。わが足の蓮華より生まれし者よ。女神よ、われに何を望むのか。告げよ――汝のために何をなそうか。」

Verse 6

गङ्गोवाच । त्वत्पादकमलाद्भ्रष्टा गङ्गा सहचरा विभो । यदृच्छया त्रिलोकेश वन्द्यमाना दिवौकसैः

ガンガーは言った。「あなたの足の蓮華より落ちたこの身は、ガンガー、あなたに仕える従者、尊き主よ。因縁によりここに至りました。三界の主よ、天界の住人に礼拝される者として。」

Verse 7

नृपो भगीरथस्तस्मात्तपः कृत्वा सुदुष्करम् । समाराध्य जगन्नाथं शङ्करं लोकशङ्करम्

それゆえバギーラタ王は、きわめて困難な苦行を成し遂げ、宇宙の主にして諸世界の守護者たるシャンカラを、深く満足させ奉った。

Verse 8

अवतारयामास हि मां पृथिव्यां धरणीधर । मया वै युवयोर्वाक्यादवतारः कृतो भुवि

まことに彼はこの身を地上へと降らせました、地を支える御方よ。実に、あなたがた二柱のお言葉によって、世における我が降下は成就したのです。

Verse 9

वैष्णवीमिति मां मत्वा जनः सर्वाप्लुतो मयि । ये वै ब्रह्मणो लोके ये च वै गुरुतल्पगाः

人々はこの身を「ヴァイシュナヴィー」と念じて、皆わたしに身を浸します――この世でバラモン殺しの罪を負う者も、師の寝床を汚した者も。

Verse 10

त्यागिनः पितृमातृभ्यां ये च स्वर्णहरा नराः । गोघ्ना ये मनुजा लोके तथा ये प्राणिहिंसकाः

父母を捨てる者、黄金を盗む者、世において牛を殺す者、そして生きとし生けるものを害する者—（そのような者でさえ、我が聖なる力を信じて我に沐浴し、身を浸す）。

Verse 11

अगम्यागामिनो ये च ह्यभक्ष्यस्य च भक्षकाः । ये चानृतप्रवक्तारो ये च विश्वासघातकाः

禁じられた女に近づく者、食してはならぬものを食べる者、虚言を語る者、信を裏切る者—（その者らでさえ、我が聖性を信じて我に身を沈める）。

Verse 12

देवब्राह्मणवित्तानां हर्तारो ये नराधमाः । देवब्रह्मगुरुस्त्रीणां ये च निन्दाकरा नराः

神々（デーヴァ）とブラーフマナに捧げられた財を盗む卑劣な者、また神々、ブラフマー、自らのグル、そして女性を誹る者—（そのような罪人も皆ここに含まれる）。

Verse 13

ब्रह्मशापप्रदग्धा ये ये चैवात्महनो द्विजाः । भ्रष्टानशनसंन्यासनियतव्रतचारिणः

ブラフマーの呪いに焼かれる者、さらには自らを滅するブラーフマナ、そして断食・出離・定められた誓戒の修行から堕した者—（皆ここに包み込まれる）。

Verse 14

तथैवापेयपेयाश्च ये च स्वगुरुनिन्दकाः । निषेधका ये दानानां पात्रदानपराङ्मुखाः

また、飲んではならぬものを飲む者、自らのグルを罵る者、布施の行いを妨げる者、そして相応しい受者への施与から背を向ける者—（皆ここに含まれる）。

Verse 15

ऋतुघ्ना ये स्वपत्नीनां पित्रोः सेहपरा न हि । बान्धवेषु च दीनेषु करुणा यस्य नास्ति वै

自らの妻との交わりにおいて正しき時節を破る者、父母に愛敬と献身の養いを示さぬ者、苦しむ親族や無力なる者への憐れみを欠く者——（その者らも数えられる）。

Verse 16

क्षेत्रसेतुविभेदी च पूर्वमार्गप्रलोपकः । नास्तिकः शास्त्रहीनस्तु विप्रः सन्ध्याविवर्जितः

田の境界や堤を壊す者、古き道筋を消し去る者、無神論者、シャーストラを欠くブラーフマナ、そしてサンディヤーの祈りを捨てるブラーフマナ——（皆ここに含まれる）。

Verse 17

अहुताशी ह्यसंतुष्टः सर्वाशी सर्वविक्रयी । कदर्या नास्तिकाः क्रूराः कृतघ्ना ये द्विजायः

供物を捧げずに食する者、常に満たされぬ者、何でも食らう者、何でも売り買いする者、そして吝嗇にして不信、残忍、恩知らずの者——かくのごときは堕ちたる二度生まれ（ドヴィジャ）である。

Verse 18

पैशुन्या रसविक्रेयाः सर्वकालविनाकृताः । स्वगोत्रां परगोत्रां वा ये भुञ्जन्ति द्विजाधमाः

讒言する者、快楽（あるいは美味）を売る者、常に悪業に携わる者、そして自らのゴートラの女であれ他のゴートラの女であれ「享楽」する卑しきブラーフマナ——（皆ここに含まれる）。

Verse 19

ते मां प्राप्य विमुच्यन्ते पापसङ्घैः सुसंचितैः । तत्पापक्षारतप्ताया न शर्म मम विद्यते

彼らは我に到りて、久しく重ね積もりし罪の群れより解き放たれる。されど、その罪の苛烈なる重荷に灼かれて、我には安らぎがない。

Verse 20

तथा कुरु जगन्नाथ यथाहं शर्म चाप्नुयाम् । एवमुक्तस्तु देवेशस्तुष्टः प्रोवाच जाह्नवीम्

「そのようにお計らいください、世の主よ。わたしもまた安らぎを得られますように。」そう申し上げると、神々の主は満足して、ジャーナヴィーに語りかけた。

Verse 21

विष्णुरुवाच । अहमत्र वसिष्यामि गङ्गाधरसहायवान् । प्रविशस्व सदा रेवां त्वमत्रैव च मूर्तिना

ヴィシュヌは言った。「われはここに住まう。ガンガーを戴く者（シヴァ）の助けを得て。汝は常にレーヴァーへ入り、まさにここに、身を具して留まれ。」

Verse 22

मम पादतलं प्राप्य वह त्रिपथगामिनि । यदा बहूदककाले नर्मदाजलसंभृता

「三つの道を行く川よ、わが足の裏に至ったなら、そのまま流れゆけ。水の満ちる季節が来るとき、汝はナルマダーの水で満たされる。」

Verse 23

प्रावृट्कालं समासाद्य भविष्यति जलाकुला । प्लाव्योभयतटं देवी प्राप्य मामुत्तरस्थितम्

「雨季が訪れると、彼女は水に満ちあふれる。北の側でわがもとに至れば、その女神は両岸を押し流すほどに氾濫する。」

Verse 24

प्लावयिष्यति तोयेन यदा शङ्खं करे स्थितम् । तदा पर्वशतोद्युक्तं वैष्णवं पर्वसंज्ञितम्

「彼女が水をもって、手に安置された法螺（シャンク）を浸すとき、その時はヴァイシュナヴァの聖なる行（ヴラタ）として宣言され、百の聖祭に等しい出来事となる。」

Verse 25

न तेन सदृशं किंचिद्व्यतीपातादिसंक्रमम् । अयने द्वे च न तथा पुण्यात्पुण्यतरं यथा

ヴャティーパータなどのいかなる天文上の合（こう）も、また二つの至（し）〔至日〕でさえ、これに比べるものはない。これは通常の功徳そのものより、なおいっそう大いなる功徳だからである。

Verse 26

तस्मिन्पर्वणि देवेशि शङ्खं संस्पृश्य मानवः । स्नानमाचरते तोये मिश्रे गाङ्गेयनार्मदे

女神よ、その聖なる時には、人は法螺貝（シャンク）に触れ、ガンガーの流れとナルマダーの水とが交わる水にて沐浴を行うべきである。

Verse 27

पुण्यं त्वशेषपुण्यानां मङ्गलानां च मङ्गलम् । विष्णुना विधृतो येन तस्माच्छान्तिः प्रचक्रमे

それはあらゆる功徳の功徳、あらゆる吉祥の吉祥である。ヴィシュヌがこれを支え給うゆえ、そこから安寧と福祉がめぐり起こる。

Verse 28

तत्रान्तं पापसङ्घस्य ध्रुवमाप्नोति मानवः । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

そこで人は、積み重なった罪の群れの終わりに必ず至る。シャンクオッダーラで沐浴したのち、祖霊（ピトリ）と神々にタルパナ（供水）を捧げるべきである。

Verse 29

तृप्तास्ते द्वादशाब्दानि सिद्धिं च सार्वकामिकीम् । गङ्गावहे तु यः श्राद्धं शङ्खोद्धारे प्रदास्यति

祖霊たちは十二年のあいだ満ち足り、また人はあらゆる望みを成就する。まことに、ガンガーの流れにおいてシャンクオッダーラでシュラッダ（祖霊供養）を捧げる者は、これを得る。

Verse 30

तेन पिण्डप्रदानेन नृत्यन्ति पितरस्तथा । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ

そのピṇḍa（供物）を捧げることにより、祖霊たちは舞うがごとく歓喜する。Śaṅkhoddhāraにて沐浴したのち、人はバラとケーシャヴァを礼拝すべきである。

Verse 31

रात्रौ जागरणं कृत्वा शुद्धो भवति जाह्नवि । यत्त्वं लोककृतं कर्म मन्यसे भुवि दुःसहम्

おおジャーナヴィー（ガンガー）よ、夜に覚醒して守夜すれば人は清められる。あなたがこの世で耐え難いと思うその行いは……

Verse 32

तस्मिन्पर्वणि तत्सर्वं तत्र स्नात्वा व्यपोहय । एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ विष्णुश्चान्तरधीयत

その聖なるパルヴァ（parva）の時に、そこで沐浴し、かの一切（罪と穢れ）を洗い去れ。そう告げて、ああ人の中の最勝者よ、ヴィシュヌ（Viṣṇu）は姿を消した。

Verse 33

तदाप्रभृति तत्तीर्थं गङ्गावाहकमुत्तमम् । ब्रह्माद्यैरृषिभिस्तात पारम्पर्यक्रमागतैः

その時より、その最上の渡し場は「ガンガーヴァーハカ（Gaṅgāvāhaka）」と呼ばれるようになった。そこには、愛しき者よ、ブラフマーをはじめ、伝統の継承に連なる聖仙（ṛṣi）たちが来臨して礼敬し、しばしば訪れた。

Verse 34

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्तिभावेन भारत । गङ्गातीर्थे तु स स्नातः समस्तेषु न संशयः

そのティールタ（tīrtha）で信愛の心をもって沐浴する者は、バハーラタよ、ガンガーの聖なる渡し場で沐浴した者—まことに一切のティールタで沐浴した者—と見なされる。これに疑いはない。

Verse 35

तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । अनिवर्तिका गतिस्तेषां विष्णुलोकात्कदाचन

そのティールタにおいて、心を浄め修行により律した人々がそこで命を終えるなら、その行き先は不可逆である。彼らは決してヴィシュヌの世界から戻らない。