Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 81
Devanagari script
तं वृषं बभ्रुमित्याहुः पूर्णं सर्वाङ्गशोभनम् । सर्वाङ्गेष्वेकवर्णो यः पिङ्गः पुच्छखुरेषु च
Transliteration
taṃ vṛṣaṃ babhrumityāhuḥ pūrṇaṃ sarvāṅgaśobhanam | sarvāṅgeṣvekavarṇo yaḥ piṅgaḥ pucchakhureṣu ca
Translation
その牡牛は「バブフル」と呼ばれる――全きもので、四肢ことごとく麗しい。全身が一様の色で、尾と蹄が黄褐色のものは――
Word by Word
तम्that (one)
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
वृषम्bull
वृषम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बभ्रुम्(as) ‘Babhru’
बभ्रुम्:
Karman (Object-complement/कर्म)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नाम (विशेषसंज्ञा)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय
आहुःthey say
आहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पूर्णम्complete
पूर्णम्:
Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (वृषम्)
सर्वाङ्गशोभनम्beautiful in all limbs
सर्वाङ्गशोभनम्:
Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-अङ्ग-शोभन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—सर्वेषाम् अङ्गानां शोभनम्
सर्वाङ्गेषुin all limbs
सर्वाङ्गेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-अङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—सर्वेषु अङ्गेषु
एकवर्णःof one uniform color
एकवर्णः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक-वर्ण (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः—एकः वर्णः यस्य
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पिङ्गःtawny
पिङ्गः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः/वृषः)
पुच्छखुरेषुon the tail and hooves
पुच्छखुरेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुच्छ-खुर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
Speaker
Unspecified in snippet (Revā-khaṇḍa narrator)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A ‘babhru’ bull—robust, symmetrical, glossy—stands adorned; the priest inspects limbs for completeness before sanctioning the release-gift.
Characters & Entities
B
Babhru vṛṣaV
VṛṣotsargaFAQs
Wholeness and auspiciousness in what is offered symbolize integrity in dharma and yield higher sacred efficacy.
The Revā-khaṇḍa tīrtha context (not explicitly named in the verse).
Choosing a ‘babhru’ bull—complete, beautiful, and with specified coloration—for vṛṣotsarga.