Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4
Devanagari script
नाभौ समुत्थितं पद्मं रविमण्डलसन्निभम् । कर्णिकाकेसरोपेतं पत्रैश्च समलंकृतम्
Transliteration
nābhau samutthitaṃ padmaṃ ravimaṇḍalasannibham | karṇikākesaropetaṃ patraiśca samalaṃkṛtam
Translation
その御臍より、日輪に似た蓮華が生じた。花托と花糸を備え、花弁により美しく飾られていた。
Word by Word
नाभौin the navel
नाभौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
समुत्थितम्arisen
समुत्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (पद्मम्)
पद्मम्lotus
पद्मम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
रविमण्डलसन्निभम्resembling the solar orb
रविमण्डलसन्निभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरवि + मण्डल + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (रविमण्डलस्य सन्निभम्)
कर्णिकाकेसरोपेतम्endowed with pericarp and filaments
कर्णिकाकेसरोपेतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर्णिका + केसर + उपेत (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त, उप-इ + क्त → उपेत), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कर्णिकया केसरैः च उपेतम्)
पत्रैःwith petals/leaves
पत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
समलंकृतम्fully adorned
समलंकृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-लङ्कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (पद्मम्)
Speaker
Śrī Mārkaṇḍeya
Visual Art Cues
Scene: A radiant lotus rises from Viṣṇu’s navel, blazing like the sun’s disc; detailed pericarp and filaments; petals layered and symmetrical against the dark ocean.
Characters & Entities
V
Viṣṇu (implied, navel-lotus motif)L
Lotus (Padma)FAQs
Creation is portrayed as sacred and ordered; the cosmic lotus imagery underlines divine intentionality, often used to sanctify later tīrtha narratives.
This verse continues the cosmogonic prelude; it indirectly supports the Rohiṇī-tīrtha māhātmya but does not name the site itself.
None; descriptive cosmology.