Shukla Yajur Veda — Adhyaya 33, Mantra 47
Rishi: RV-derived composite; Śukla-Yajurvedic arrangement
Devata: Indra, Viṣṇu, Maruts, Aśvins, Viśve Devāḥ
Chandas: Mixed/irregular (YV composite invocation; not a single strict RV meter throughout)
Samhita Patha (Devanagari)
अधि॑ न इन्द्रैषां॒ विष्णो॑ सजा॒त्या॒नाम् । इ॒ता मरु॑तो॒ अश्वि॑ना । तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒नो ये दे॑वास॒ आ न॒ इडा॑भि॒र्विश्वे॑भिः सो॒म्यं मध्वोमा॑सश्चर्षणीधृतः
Transliteration
adhí na indra eṣā́ṃ víṣṇo sajātyā́nām | itā́ máruto aśvínā | táṃ pratnáthā ’yáṃ véno yé devā́sa ā́ na iḍā́bhir víśvebhíḥ somyáṃ mádhv omā́saś carṣaṇīdhṛtaḥ
Translation
インドラよ、われらを統べたまえ。ヴィシュヌよ、同族のこれらをも統べたまえ。マルトたちよ、アシュヴィン双神よ、ここに来たれ。古の作法のままに、この渇望はその助けを求める。神々よ、汝らすべて、それぞれのイダー（供分）を携えて、われらのもとに来たれ――人々を支える者たちよ――ソーマの蜜の甘露をもって。
Padapatha (Word Analysis)
अधि॑ । नः । इ॒न्द्र । ए॒षा॒म् । विष्णो॑ । स॒-जा॒त्या॒नाम् । इ॒ता । मरु॑तः । अ॒श्वि॑ना । तम् । प्र॒त्नथा॑ । अ॒यम् । वे॒नः । ये । दे॒वासः॑ । आ । नः । इडा॑भिः । विश्वे॑भिः । सो॒म्यम् । मधु॑ । ओ॒माः॑सः । च॒र्ष॒णी॒धृ॒तः
Word by Word
अधिover, upon; with reference to
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
एषाम्of these
एषाम्:
(सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद्
विष्णोO Viṣṇu
विष्णो:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
सजात्यानाम्of those of the same kind/kin
सजात्यानाम्:
(सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootसजात्य (प्रातिपदिक; ‘स-जाति’)
इताfrom here; hence
इता:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootइतः/इत (अव्यय; वैदिक रूप)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
तम्him / that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
प्रत्नथाas of old; in the ancient manner
प्रत्नथा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रत्नथा (अव्यय; ‘प्रत्न’ + -था)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
वेनःVena (the seer/desired one)
वेनः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
नःto us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
इडाभिःwith/through the Iḍās (refreshments/oblations)
इडाभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइडा (प्रातिपदिक)
विश्वेभिःwith all
विश्वेभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सोम्यम्soma-like; pleasant; pertaining to Soma
सोम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक)
मध्वाwith sweetness / with honey
मध्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
उमासःthe Umās
उमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
चर्षणीधृतःsupporters of men/peoples (epithet)
चर्षणीधृतः:
Kartā
TypeNoun/Epithet
Rootचर्षणीधृत् (प्रातिपदिक; ‘चर्षणि’ + ‘धृत्’)
Entities Mentioned
I
IndraV
ViṣṇuM
MarutsA
AśvinsV
Viśve DevāḥI
Iḍā (as sacrificial portion)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes