Mantra 35
Rishi: RV provenance within Indra-sūkta tradition (not explicitly specified in VS line)
Devata: Indra (Vṛtrahan)
Chandas: Anuṣṭubh-like brevity (to be metrically verified)
Samhita Patha (Devanagari)
यद॒द्य कच्च॑ वृत्रहन्नु॒दगा॑ अ॒भि सू॑र्य । सर्वं॒ तदि॑न्द्र ते॒ वशे॑
Transliteration
yád adyá kác ca vṛtrahan nudágā abhí sū́rya | sárvaṃ tád índra te váśe
Translation
今日、ヴリトラを殺す者よ、汝が昇り至ったもの、太陽にまで及ぶものは、すべて、インドラよ、汝の支配のうちにある。
Padapatha (Word Analysis)
यत् । अ॒द्य । कच्च॑ । वृ॒त्र॒-ह॒न् । उ॒दगा॑ः । अ॒भि । सू॑र्य । सर्व॑म् । तत् । इ॒न्द्र । ते॒ । वशे॑
Word by Word
यत्which/what
यत्:
Karma (of implied verb ‘अस्ति/भवति’ with सर्वम्) / correl. with तत्
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday
अद्य:
Adhikaraṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
कच्चित्whether, I wonder (if)
कच्चित्:
(sentence particle)
TypeIndeclinable
Rootकच्चित् (अव्यय; किम् + चित्)
वृत्रहन्O Vṛtra-slayer
वृत्रहन्:
Sambodhana (addressed) / Kartā (vocative of agent)
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
उदगाःdid you rise/go up
उदगाः:
(main verb)
TypeVerb
Rootउद्-गम् (धातु: गम्)
अभिtowards, upon
अभि:
(governs direction with verb)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सूर्यthe Sun
सूर्य:
Karma (goal/object with अभि + गम्) / direction-object
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma/Predicate-nominative with तत् (all that)
TypeAdjective/Pronoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma (with सर्वम्: ‘all that’) / correl. to यत्
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana (addressed)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you/your’)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशेin control, under sway
वशे:
Adhikaraṇa (locus/state: ‘in (your) control’)
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
Indra (Vṛtrahan)S
SūryaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes