Mantra 28
Rishi: Agni hymn tradition (Ṛgvedic provenance)
Devata: Agni (with the Vasus as associated deities)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ वन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषा॑: । त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान्यक्षीषि॒तो यजी॑यान्
Transliteration
ā́juhvāna ī́ḍyo vándyaś ca ā́ yāhy agne vásubhiḥ sajóṣāḥ | tváṃ devā́nām asi yahvá hotā́ sá enā́n yakṣīṣi itó yájīyān
Translation
供物を携え、讃えられ礼拝されるべき者よ――アグニよ、ヴァス（Vasus）と和合してここへ来たまえ。汝は神々の力あるホートリ（Hotṛ・祭司）なり。最も供犠にふさわしき者よ、ここよりこれらのために献供したまえ。
Padapatha (Word Analysis)
आ॒-जुह्वा॑नः । ईड्यः । वन्द्यः । च । आ । या॑हि । अग्ने । वसु॑भिः । स॒-जोषाः । त्वम् । दे॒वाना॑म् । असि । यह्व । होता । सः । ए॒नान् । यक्षीषि । इतः । यजी॑यान्
Word by Word
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
जुह्वानःoffering (pouring oblations)
जुह्वानः:
Kartā
TypeVerb
Rootहु (धातु) → जुह्वान (शतृ-प्रत्यय)
ईड्यःpraiseworthy
ईड्यः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईड्य (प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘to praise’ से)
वन्द्यःto be revered
वन्द्यः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (प्रातिपदिक; √वन्द् ‘to salute’ से)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
याहिcome/go (hither)!
याहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (धातु)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वसुभिःwith the Vasus
वसुभिः:
Karaṇa (सह/साज्ञा)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
सजोषाःin concord, of one accord
सजोषाः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; स- + जोषस् ‘delight/accord’)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असिare
असि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यह्वःmighty, impetuous
यह्वः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयह्व (प्रातिपदिक)
होताHotṛ-priest, invoker
होता:
Kartā (समासार्थ/विशेष्य)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनान्these (them)
एनान्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद्/एना (सर्वनाम-प्रातिपदिक; वैदिक ‘एना’)
अक्षीषिlead/bring (them)
अक्षीषि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअक्ष् (धातु; ‘to reach/lead/bring’ वैदिक प्रयोग)
इतःfrom here
इतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय; इदम्-प्रभव)
यजीयान्more worthy of worship/sacrifice
यजीयान्:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयजीयस् (प्रातिपदिक; यज्-सम्बद्ध ‘more fit for sacrifice’)
Entities Mentioned
A
AgniV
VasusRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes