Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 24, Mantra 33

Rishi: Yājñavalkya-tradition (White Yajus school attribution; specific r̥ṣi not individually marked for these catalogues).
Devata: Sarasvatī/Sarasvat; Manyu (as specified by dative assignments).
Chandas: Yajus (prose formula; not metrical in the strict ṛc-sense).

सौ॒री ब॒लाका॑ शा॒र्गः सृ॑ज॒यः श॒याण्ड॑क॒स्ते मै॒त्राः सर॑स्वत्यै॒ शारि॑ः पुरुष॒वाक् श्वा॒विद्भौ॒मी शा॑र्दू॒लो वृक॒ः पृदा॑कु॒स्ते म॒न्यवे॒ सर॑स्वते॒ शुक॑ः पुरुष॒वाक्

saurī balākā śārgaḥ sṛ́jayaḥ śayā́ṇḍakas te maitrā́ḥ sárasvatyai śā́riḥ puruṣavā́k śvā́vid bhaumī śārdū́lo vṛ́kaḥ pṛ́dākus te mányave sárasvate śúkaḥ puruṣavā́k

太陽の鳥、鶴、śārga、sṛjaya、そして「巣の卵」(śayāṇḍaka)——これらはミトラ(Maitra)の供犠として、サラスヴァティー(Sarasvatī)に捧げられる。śāri と「人語をなす鳥」(puruṣavāk)、ヤマアラシ(śvāvid)と地に住むもの(bhaumī)、虎(śārdūla)、狼(vṛka)、斑の獣(pṛdāku)——これらはマニュ(Manyu)とサラスヴァト(Sarasvat)に捧げられる。鸚鵡(śuka)もまた「人語をなす鳥」(puruṣavāk)である。

सौरी । बलाका । शार्गः । सृजयः । शयाण्डकः । ते । मैत्राः । सरस्वत्यै । शारिः । पुरुषवाक् । श्वावित् । भौमी । शार्दूलः । वृकः । पृदाकुः । ते । मन्यवे । सरस्वते । शुकः । पुरुषवाक् ।

सौरीsolar; belonging to the sun
सौरी:
Kartā (नाम-निर्देश/उद्देश्य-निर्देश)
TypeAdjective
Rootसौरि/सौरी (प्रातिपदिक; सूर्य-सम्बन्धी)
बलाकाcrane (a bird)
बलाका:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootबलाका (प्रातिपदिक)
शार्गःŚārga (a named creature/being)
शार्गः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशार्ग (प्रातिपदिक)
सृजयःSṛjaya (a named creature/being)
सृजयः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootसृजय (प्रातिपदिक)
शयाण्डकःŚayāṇḍaka (a named creature/being)
शयाण्डकः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशयाण्डक (प्रातिपदिक)
तेthey (those)
ते:
Kartā (समूह-निर्देश)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
मैत्राःfriendly; belonging to Mitra
मैत्राः:
Kartā (ते इति विशेषण)
TypeAdjective
Rootमैत्र (प्रातिपदिक; मित्र-सम्बन्धी)
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
शारिःŚāri (a named creature/being)
शारिः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशारि (प्रातिपदिक)
पुरुषवाक्one having a human voice
पुरुषवाक्:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपुरुष-वाच् (समास; प्रातिपदिक)
श्वावित्porcupine (lit. ‘dog-finder’), hedgehog-like animal
श्वावित्:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootश्वाविद् (प्रातिपदिक)
भौमीearthly; belonging to the earth
भौमी:
Kartā (नाम-निर्देश/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभौम (प्रातिपदिक; भूमेः)
शार्दूलःtiger
शार्दूलः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशार्दूल (प्रातिपदिक)
वृकःwolf
वृकः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
पृदाकुःleopard (spotted animal)
पृदाकुः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपृदाकु (प्रातिपदिक)
तेthey (those)
ते:
Kartā (समूह-निर्देश)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
मन्यवेto Manyu (Wrath/Indignation, deified)
मन्यवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
सरस्वतेto Sarasvat (male form)/to Sarasvatī’s consort (Sarasvat)
सरस्वते:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसरस्वत् (प्रातिपदिक)
शुकःparrot
शुकः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
पुरुषवाक्one having a human voice
पुरुषवाक्:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपुरुष-वाच् (समास; प्रातिपदिक)
S
Sarasvatī
S
Sarasvat
M
Manyu