Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Rishi: Yājñavalkya-tradition (White Yajurveda school attribution; specific ṛṣi not explicitly marked in the input).
Devata: Primarily the ritual implements as sacral powers; protective invocation to Viṣṇu.
Chandas: Yajus (prose formula; not a metrical ṛc).

घृ॒ताच्य॑सि जु॒हूर्नाम्ना॒ सेदं प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । घृ॒ताच्य॑स्युप॒भृन्नाम्ना॒ सेदं प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । घृ॒ताच्य॑सि ध्रु॒वा नाम्ना॒ सेदं प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । प्रि॒येण॒ धाम्ना॑ प्रि॒यᳪ सद॒ आसी॑द् । ध्रु॒वा अ॑सदन्नृ॒तस्य॒ योनौ॒ । ता वि॑ष्णो पाहि पाहि य॒ज्ञं पाहि य॒ज्ञप॑तिं पाहि मां य॑ज्ञ॒न्य॒म् ॥

ghṛtā́cy asi juhū́r nā́mnā sédáṃ priyéṇa dhā́mnā priyáṃ sád āsīt | ghṛtā́cyasy upabhṛ́n nā́mnā sédáṃ priyéṇa dhā́mnā priyáṃ sád āsīt | ghṛtā́cy asi dhrúvā nā́mnā sédáṃ priyéṇa dhā́mnā priyáṃ sád āsīt | priyéṇa dhā́mnā priyáṃ sád āsīt | dhrúvā asadan ṛtásya yónau | tā́ viṣṇo pāhi pāhi yajñáṃ pāhi yajñápatim pāhi mā́ṃ yajanyám ||

汝は「酥(ギー)に随い動く者」(Ghṛtācī)。名はジュフー(Juhū、献酥の柄杓):ここに坐せ、この愛しき座処に;汝は愛しき、しかも真実の座に坐した。 汝は「酥に随い動く者」。名はウパブリット(Upabhṛt、副の柄杓):ここに坐せ、この愛しき座処に;汝は愛しき、しかも真実の座に坐した。 汝は「酥に随い動く者」。名はドゥルヴァー(Dhruvā、定置の柄杓):ここに坐せ、この愛しき座処に;汝は愛しき、しかも真実の座に坐した——愛しき座処に、愛しき真実の座に坐した。 ドゥルヴァーはṛta(宇宙の正序)の胎(よな)に坐せり。ヴィシュヌよ、それを護れ、護れ。祭を護れ、祭主を護れ、我を護れ——祭に属する者を。

घृताची असि । जुहूः नाम्ना । सा इदम् प्रियेण धाम्ना । प्रियम् सत् आसीत् ।

घृताच्यस्य उपभृत् नाम्ना । सा इदम् प्रियेण धाम्ना । प्रियम् सत् आसीत् ।

घृताची असि । ध्रुवा नाम्ना । सा इदम् प्रियेण धाम्ना । प्रियम् सत् आसीत् ।

प्रियेण धाम्ना । प्रियम् सत् आसीत् ।

ध्रुवाः असदन् । ऋतस्य योनौ ।

ताः विष्णो पाहि । पाहि यज्ञम् । पाहि यज्ञपतिम् । पाहि माम् यज्ञन्यम् ।

घृताचीO Ghṛtācī (the ghee-anointed one)
घृताची:
सम्बोधन/कर्तृ (स्तुति-सम्बोधन)
TypeNoun
Rootघृताची (प्रातिपदिक) < घृत + अञ्च् (कृदन्त-स्त्री)
असिyou are
असि:
कर्तृ-सम्बन्ध (अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
जुहूः(you are) the ladle ‘Juhū’
जुहूः:
कर्तृ/विशेष्य (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootजुहू (प्रातिपदिक)
नाम्नाby name / as named
नाम्ना:
करण (नाम-रूपेण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
साshe/that (one)
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
प्रियेणwith the dear/beloved
प्रियेण:
करण
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
धाम्नाabode/splendour (as an instrument/means)
धाम्ना:
करण
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear, beloved
प्रियम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
सदःthe (ritual) hall / session
सदः:
कर्म
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
आसीत्sat / was seated
आसीत्:
कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
घृताचीof Ghṛtācī
घृताची:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootघृताची (प्रातिपदिक)
उपभृत्(you are) the ladle ‘Upabhṛt’
उपभृत्:
कर्तृ/विशेष्य (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootउपभृत् (प्रातिपदिक)
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण
TypeNoun
Rootनामन्
साshe/that (one)
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
प्रियेणwith the dear
प्रियेण:
करण
TypeAdjective
Rootप्रिय
धाम्नाby/with splendour, abode
धाम्ना:
करण
TypeNoun
Rootधामन्
प्रियम्dear
प्रियम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय
सदःhall
सदः:
कर्म
TypeNoun
Rootसदस्
आसीत्sat/was
आसीत्:
कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootआस्
घृताचीO Ghṛtācī
घृताची:
सम्बोधन/कर्तृ
TypeNoun
Rootघृताची (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootअस्
ध्रुवा(you are) the ladle ‘Dhruvā’ / the fixed one
ध्रुवा:
कर्तृ/विशेष्य (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootध्रुवा (प्रातिपदिक)
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण
TypeNoun
Rootनामन्
साshe/that (one)
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
प्रियेणwith the dear
प्रियेण:
करण
TypeAdjective
Rootप्रिय
धाम्नाby/with splendour, abode
धाम्ना:
करण
TypeNoun
Rootधामन्
प्रियम्dear
प्रियम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय
सदःhall
सदः:
कर्म
TypeNoun
Rootसदस्
आसीत्sat/was
आसीत्:
कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootआस्
प्रियेणwith the dear
प्रियेण:
करण
TypeAdjective
Rootप्रिय
धाम्नाby/with splendour
धाम्ना:
करण
TypeNoun
Rootधामन्
प्रियम्dear
प्रियम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय
सदःhall
सदः:
कर्म
TypeNoun
Rootसदस्
आसीत्sat/was
आसीत्:
कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootआस्
ध्रुवाःthe Dhruvā(-ladles) / the fixed ones
ध्रुवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootध्रुवा (प्रातिपदिक)
असदन्sat down / were seated
असदन्:
कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
ऋतस्यof Ṛta (cosmic order)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
योनौin the womb/seat/source
योनौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
ताःthose (f.)
ताः:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
विष्णोO Viṣṇu
विष्णो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
कर्तृ (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा (धातु, रक्षणे)
पाहिprotect
पाहि:
कर्तृ (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
कर्तृ (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा
यज्ञपतिम्the lord/master of the sacrifice
यज्ञपतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञपति (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
कर्तृ (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यज्ञन्यम्fit for sacrifice / belonging to the sacrifice
यज्ञन्यम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयज्ञन्य (प्रातिपदिक)
V
Viṣṇu
Ṛta (cosmic order)
G
Ghṛtācī (as ‘ghee-moving’ sacral power)