Mantra 33
Rishi: Not specified in the provided excerpt; traditionally assigned by anukramaṇī (requires external collation).
Devata: Pitṛs (ancestral Fathers), with procreative/continuity intent.
Chandas: Not securely determinable from the excerpt alone; appears as a short mixed/irregular pāda structure in saṃhitā citation (requires metrical verification).
Samhita Patha (Devanagari)
आध॑त्त पितरो॒ गर्भं॑ कुमा॒रं पुष्क॑रस्रजम् । यथे॒ह पुरु॒षोऽस॑त्
Transliteration
ā́dhatta pitaro gárbhaṃ kumāráṃ púṣkarasrajam | yáthéhá puruṣó ’sát ||
Translation
父祖たちよ、その胎（はらみ）を、若き者を、蓮華の鬘を戴く者を、ここに据えよ。ここに人が成るために。
Padapatha (Word Analysis)
आ-धत्त । पितरः । गर्भम् । कुमारम् । पुष्कर-स्रजम् । यथा । इह । पुरुषः । असत् ।
Word by Word
आदत्तthey placed/took (and set)
आदत्त:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√दा (दा/ददाति)
पितरःthe Fathers (ancestors)
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
गर्भम्the embryo/wombed one
गर्भम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
कुमारम्the boy/young one
कुमारम्:
कर्म (गर्भम्-विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
पुष्करस्रजम्wearing a lotus-garland
पुष्करस्रजम्:
कर्म (कुमारम्-विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootपुष्कर-स्रज् (समास; प्रातिपदिक)
यथाso that/as
यथा:
सम्बन्ध/उपमान (यथार्थ-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
कर्तृ (असत् इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
असत्may he be / might he become
असत्:
Kriyā (उद्देश्य/फल)
TypeVerb
Root√अस् (अस/अस्ति)
Entities Mentioned
P
Pitṛs (Fathers/Ancestors)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes