Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 38

अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

चक्रुर्महायुद्धमभूतपूर्वं निधाय बुद्धौ दितिजाः प्रधानाः । निवर्तनं मृत्युमथात्मनश्च नारीभिरन्ये वरदानसत्त्वाः

cakrurmahāyuddhamabhūtapūrvaṃ nidhāya buddhau ditijāḥ pradhānāḥ | nivartanaṃ mṛtyumathātmanaśca nārībhiranye varadānasattvāḥ

ディティの子らたるダーナヴァの主だった戦士たちは、心に決意を据えて、かつてない大戦を起こした。ほかの者たちもまた—授けられた恩寵の力により強められ—自らの女たちと共に戦い、退くか、あるいは自ら死を迎えるかと心を定めていた。

चक्रुःthey did / they made
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
महा-युद्धम्a great battle
महा-युद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘महच्च तत् युद्धम्’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभूत-पूर्वम्unprecedented
अभूत-पूर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + भूत (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुष: ‘न भूतं पूर्वं यस्य’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; युद्धम् इत्यस्य विशेषणम्
निधायhaving fixed/placed
निधाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि-धा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund): ‘having placed/fixed’
बुद्धौin (their) mind/intellect
बुद्धौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
दितिजाःthe Daityas (sons of Diti)
दितिजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदितिज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रधानाःchief, foremost
प्रधानाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रधान (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दितिजाः इत्यस्य विशेषणम्
निवर्तनम्withdrawal/retreat
निवर्तनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिवर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अथand then / also
अथ:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and)
आत्मनःof themselves
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
नारीभिःby women
नारीभिः:
Karaṇa/Agent-associate (करण)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वर-दान-सत्त्वाःendowed with boons (boon-given power)
वर-दान-सत्त्वाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘वरदानं (वरः+दानम्) यस्य सत्त्वम्/बलम्’; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अन्ये इत्यस्य विशेषणम्

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Kālāntaka

D
Diti
D
Daityas/Danavas

FAQs

It highlights how even boon-empowered beings remain bound by karma and mortality; true refuge is not in worldly strength but in inner resolve aligned toward Pati (Shiva), the liberating Lord.

The battlefield resolve contrasts with the higher Shaiva ideal: instead of relying on boons and force, one takes shelter in Saguna Shiva through devotion and discipline—symbolized by the Linga as the steady support for the mind (buddhi).

Cultivate steadiness of buddhi through japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and simple daily Shaiva observances (bhasma/Tripuṇḍra and Rudrākṣa), training the mind to face fear and impermanence with surrender.